فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محمدحسن‌ خان‌ اعتماد السلطنه (1259- 1313) یکی از متفکرین، سیاست مداران و مورخین عهد ناصری است. زندگی و شخصیت او به‏ چند جهت و به ویژه جنبۀ روزنامه‌نگار بودن، او را در میان‏ اندیشه‏گران قاجاری ممتاز کرده است. او یکی از پرکارترین مورخ و روزنامه‌نگارِ تمام دوران تاریخ‏ ایران به‏‌شمار می‏رود. همچنین وی نخستین روزنامه‌نگار ایرانی‏ است که بر یک زبان خارجی کاملاً تسلط داشته است. در عصر قاجار، نثر مبتنی بر ساده‌نویسی، درازگویی‌ها و مسجع‌نویسی‌ها و انواع صنایع زیبا و نازیبای‌ بدیعی در نثر آمیختن و اندک معنیی را با بسیار بافتن کلمات و مفصل‌نویسی، پر جلوه دادن جایگاهی نداشت و ادبیات تنها برای‌ قشر خاصی از جامعه به نام امیر و وزیر و چون اینان نوشته نمی‌شد، بلکه همه آحاد جامعه را در بر می‌گرفت. اعتمادالسلطنه در سال‌های آخر زندگی خویش، به ثبت وقایع روزمرۀ زندگی خود و درباریان قاجار پرداخت و بدین ترتیب کتاب روزنامه خاطرات پدید آمد که از مهم‌ترین منابع تاریخ ایران در اواسط دوره‌ی قاجار است.  کتاب‌ مفصل ِ روزنامۀ خاطرات اعتماد السلطنه، مجموعه  یادداشت‌های‌ روزانه اعتمادالسلطنه‌ و مشتمل‌ بر حوادث‌ 15 ساله آخر زندگى‌ از نظر محتوی و مضمون، در برگیرنده یک فصل از تاریخ پر فراز و نشیب ایران در دوره  قاجاریه است. حس نوستالوژی و افسوس به گذشته پرشکوه در جای جای کتاب به چشم می‌خورد. نویسنده به دنبال بررسی علل و عواملی است که باعث این عقب گرد تاریخی گردیده است.