فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برآمدن اسلام در میانه قرن هفتم میلادی موجب برهم خوردن معادلات قدرت در دنیای آن روز شد. اعراب تازه مسلمان با حرکت نظامی شگفت­آور، مهمترین قدرت‌های جهانی را شکست دادند. آن­ها توانستند امپراتوری بزرگ ساسانی را به سقوط کشانده و بر پایتخت سیاسی و مرکز مذهبی امپراتوری روم دست یابند. مسأله اصلی مقاله این است که چه عواملی سبب شد تا اعراب مسلمان به چنین پیروزی­های سریع و خیره‌کننده‌ای دست پیدا کنند؟ بدون تردید در این پیروزی‌های معجزه­آسا به­جز نیروی معنوی اسلام که در قالب جهاد و شهادت‌طلبی نمود پیدا کرد، مسلمانان نیز می­بایست از نظر مادی و نظامی به درجه‌ای از توان و نیرومندی رسیده باشند تا بتوانند خواست دینی یا مادی خود را محقق کنند. در این نوشتار، توان نظامی اعراب مسلمان از دو جنبه تفاوت‌های نظامی اعراب با ایران و روم و تاکتیک‌های نظامی جدید اعراب که با توجه به نبوغ نظامی فرماندهان اتخاذ می­شد، مورد بررسی قرار گرفت و نشان داده شد که چابکی، سخت­کوشی، نبوغ فردی و تفاوت شیوه جنگاوری اعراب از یک­سو و طراحی شیوه‌های جنگی با ترکیب شیوه­های جنگی ایران و روم با شیوه جنگاوری اعراب باعث غلبه نظامی اعراب بر ایران و روم شده بود.