فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: برنج یکی از مهمترین محصولات کشاورزی و غذای اصلی بیش از 25 درصد مردم جهان است. با توجه به مصرف فزایندۀ این محصول کشاورزی، بررسی کیفیت و ویژگی‌های برنج کشت‌شده در مناطق مختلف کشور از اهمیت بالایی برخوردار است. علاوه بر این در دهه‌های اخیر، مساله آلودگی برنج به فلزات سنگین باعث نگرانی عمومی شده است، ینابراین ارزیابی آلودگی برنج به فلزات سنگین ضروری است. مشخص کردن خصوصیات ارقام برنج این امکان را برای مصرف‌کننده و تولید‌کنندگان فراهم می‌کند که برنج متناسب با ذائقه و نیاز خویش را تهیه کنند. از این رو این تحقیق با هدف بررسی میزان سرب و کادمیم، خصوصیات فیزیکوشیمیایی و کیفیت‌پخت برنج چمپا کشت شده در مناطق مختلف باغملک خوزستان انجام گردید.مواد و روش‌ها: در این مطالعه از برنج کشت شده در مناطق مختلف شهرستان باغملک، در سه تکرار، نمونه‌برداری و جهت انجام آزمایشات به آزمایشگاه منتقل و مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی نمونه‌های برنج (پروتئین، چربی، رطوبت، آمیلوز، خاکستر، ماده خشک، فلزات سنگین، جذب‌آب و وزن هزار دانه)، همچنین ویژگی‌های پخت (نمره‌ی ژلاتینه-شدن، ضریب ری‌آمدن و میزان نشت مواد) طبق استاندارد ملی ایران اندازه گیری شد. آزمایشات در قالب طرح کاملاً تصادفی و توسط نرم‌افزارSAS مورد بررسی قرار گرفتند و توسط آزمون دانکن و در سطح احتمال پنج درصد آنالیز شدند.یافته‌ها: نتایج حاصل از بررسی خصوصیات شیمیایی کلی شامل میزان کربوهیدرات، پروتئین، ماده خشک، خاکستر و رطوبت نشان داد تفاوت معنی‌داری بین نمونه‌های کشت شده در مناطق مختلف وجود داشت. میزان آمیلوز در همه نمونه‌های مورد بررسی به استثننا یک از نمونه‌ها در محدوه 21-20 درصد قرار داشت. نتایج حاصل از بررسی میزان فلزات سنگین کادمیم و سرب نشان داد میزان کادمیم در همه نمونه‌ها در محدوده مجاز استاندارد ولی میزان سرب در نمونه وارداتی محسن و نمونه کشت شده در مناطق صیدون و میدواد از حد مجاز استاندارد بالاتر بود. نمونه‌های مورد مطالعه از لحاظ طول در دسته دانه‌های متوسط قرار داشتند و ضریب ری‌آمدن دانه‌ها در محدوده 74/1-39/1 بود. نمره ژلاتینه شدن نمونه‌های مورد مطالعه با هم اختلاف معنی‌داری داشته و در محدوده 17/4-25/3 قرار داشت. همچنین بررسی ویژگی‌های پخت نمونه شامل زمان پخت، جذب آب و نشت مواد نشان داد بین نمونه‌های مورد مطالعه اختلاف معنی‌داری وجود دارد. وزن هزار دانه نمونه‌های مورد بررسی نیز با هم اختلاف معنی‌داری داشته و در محدوده 86/18-07/13 قرار داشت.نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از این بررسی نشان داد، برنج‌های مورد مطالعه از لحاظ خصوصیات فیزیکوشیمیایی اختلاف معنی‌داری داشتند. همچنین با توجه به بررسی ویژگی‌های پخت در وضعیت مناسبی قرار داشتند که با برنج وارداتی مورد مطالعه قابل مقایسه بود. بررسی وضعیت سلامت نمونه‌های مورد بررسی حاکی از لزوم اعمال کنترل بیشتر بر مناطق کشت برنج بود.