تقدس‌بخشی جوینی به روایت هجوم مغولان از طریق تناظرسازی با روایات دینی (مقاله پژوهشی)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه نیشابور

2 استادیار دانشگاه نیشابور

doi
10.22067/jhistory.2023.78998.1170
چکیده

این مقاله به بررسی بازتاب موضع ذهنی عطاملک جوینی در باب مغولان و مردم شهرهای خراسان در تاریخ جهانگشا می‌پردازد. به این منظور ابتدا گزارشی انتقادی از پژوهش‌های نسبتاً متعددی که با این موضوع مرتبط است، ارائه می­شود و آن‌گاه پس از نشان دادن نمونه‌هایی از به کارگیری برخی نشانه‌های متنی وجهیت‌دار و تقدس‌زا برای مغولان، به تناظرسازی جوینی بین روایت هجوم آن‌ها به خراسان با برخی آیات و احادیث به­عنوان شیوه‌ای برای تقدس و مشروعیت‌بخشی  به چنگیز و جانشینان او پرداخته و نشان داده می­شود که چگونه این ابزارهای دینی و اقناعی در کنار برخی مؤلفه‌های متنی دیگر، به کلیت روایت جوینی ساختاری منسجم و دارای سوگیری مشخص می­بخشند و می‌توان بر آن مبنا در خصوص موضع‌ ذهنی جوینی در باب مغولان و مردم خراسان اظهارنظر کرد.