دیوارنگارههای تاریخی-مذهبی: عوامل اثرگذار بر نقش مرمتگر با توجه به ادراک مخاطبان هدف
نویسندگان
1 دکتری مرمت اشیاء تاریخی و فرهنگی، دانشیار و عضو هیئت علمی دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان
2 دانشآموختۀ دکتری مرمت اشیاء تاریخی و فرهنگی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان.
doi
10.22067/jhistory.2022.78100.1157چکیده
نظر به حفظ کاربری بسیاری از ابنیه تاریخی- مذهبی مانند بقاع، تکیهها و امامزادهها در بین مخاطبان هدفِ آنها در شهرها و روستاها، توجه به دیوارنگارههای روایی-مذهبی در آنها و مرمتشان، حائز اهمیت است. این پژوهش با هدف بررسی عوامل مؤثر بر نقش مرمتگر در بازسازی تصویری این آثار صورت گرفته است. پرسش تحقیق این است که عوامل تعیینکننده نقش مرمتگر در بازسازی این دیوارنگارهها از منظر توجه به ادراک مخاطبان هدف آنها، کداماند؟ جهت پاسخگویی به سؤال تحقیق از روش کمّی با ابزار پرسشنامه و مطالعات کتابخانهای در گردآوری دادهها استفاده شده است. نمونهها از جامعه مخاطبانِ هدف دیوارنگارهها که رابطه فرهنگی - اجتماعی با این آثار برقرار میسازند، انتخاب شده و آزمونهای آمار استنباطی (تی تکنمونهای، کای اِسکوئِر) جهت تجزیهوتحلیل یافتهها بهکار رفته است. نتایج نشان میدهد که عوامل مختلفی از جمله ارزش فرهنگی و اجتماعی این آثار، انتظارات مخاطبان هدف، پیشزمینههای ذهنیشان، هویت و کاربری اثر، روایت نقاشیها، کارکرد ارزشی آثار و اصول اخلاقی مرمت، میتوانند مرمتگر را در تعیین هدف از بازسازی یاری دهند و از سوی دیگر بر نحوه بازسازی مرمتگر تأثیرگذار باشند. این مقاله مستخرج از رساله دکترای نویسنده اول در رشته مرمت اشیاء فرهنگی و تاریخی دانشگاه هنر اصفهان با عنوان "تبیین رویکرد اصلاحی در بازسازی دیوارنگارههای تصویری ابنیهی مذهبی شیعی ایران، با نگرش ویژه بر مبانی مرمت در پیوند با ادراک مخاطب هدف" به راهنمایی جناب آقای دکتر حسین احمدی میباشد.