فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: مخاطرات محیطی از جمله زلزله، درسکونتگاه­های روستایی آسیب­های جبران ناپذیری به همراه دارد. یکی از مهم­ترین آسیب­ها، آسیب­های اجتماعی است. می­توان با تاب آوری اجتماعی در کاهش صدمات و آثار مخرب زلزله گام برداشت.هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل فضایی تاب آوری اجتماعی سکونتگاه­های روستایی در برابر مخاطره زلزله را مورد بررسی قرار داده است.روش‌شناسی: تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و روش انجام آن، توصیفی- تحلیلی است. به منظور گردآوری داده­های مورد نیاز دو روش اسنادی و میدانی (ابزار پرسش­نامه) به کار رفته است. جامعه آماری پژوهش، روستاهای واقع در شهرستان آوج و واحد تحلیل سرپرستان خانوارهای ساکن در روستاهای این شهرستان است که براساس روش کوکران، تعداد 370 سرپرست به صورت تصادفی انتخاب شده­اند.قلمرو جغرافیایی: قلمرو جغرافیایی پژوهش، سکونتگاه­های روستایی شهرستان آوج می­باشد.یافته‌ها: پس از مطالعات اسنادی، به کمک روستاییان و مدیران روستایی 7 شاخص اجتماعی کلی و 20 شاخص جزیی در محدوده مورد مطالعه شناسایی و به کمک شاخص­ها نمرات تاب آوری محاسبه شده است. نتایج پژوهش نشان می­دهد گویه وحدت و انسجام جامعه محلی با میانگین 76/3 و گویه برنامه­های آموزشی مقابله با وقوع حوادث با میانگین 11/2 به ترتیب بیشترین و کمترین تاثیر را برتاب آوری اجتماعی روستاهای مورد مطالعه داشته­اند. روستاهای حسین­آباد، شهرباز و عبداله مسعود سفلی (0149/0) در بهترین و روستاهای میلاق، اک، یمق (0029/0) در پایین­ترین سطح  تاب آوری اجتماعی قرارگرفته­اند. همچنین نتایج حاصل از مدل کوپراس نشان داد 40 روستا در وضعیت مطلوب، 24 روستا در وضعیت متوسط و 38 روستا در وضعیت نامطلوب قرار دارد.نتیجه‌گیری: بنابراین با توجه به وجود پتاسیل­های مطلوب اجتماعی در روستاهای آوج، افزایش تاب آوری اجتماعی می­تواند با ارتقای سطح زندگی مانند آموزش و تحصیلات، افزایش امکانات بهداشت و سلامت و بهبود آن، وجود سکونتگاه­های ایمن، حفظ هنجارها در منطقه مورد مطالعه محقق گردد و رشد و توسعه سکونتگاه­های روستایی آوج در میان تهدیدات ناشی از مخاطرات محیطی به صورت پیوسته و پایدار ادامه می­یابد و بلایای بعدی نمی­تواند زندگی مردم را مختل سازد.