نظارتهای دولتی بر تولیدات سینمایی در ایران (با نگاهی به پرونده فیلم سنتوری)
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق عمومی و بینالملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی
2 کارشناسی ارشد حقوق ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی
doi
چکیده
از آنجایی که در عصر حاضر فیلمهای سینمایی نقشی بسیار فراتر از سرگرمی ایفا کرده و جایگاه مهمی در فرهنگسازی، هدایت افکار عمومی و دیپلماسی عمومی دارند، دولتها با توجه به ساختار حقوقی و هنجارهای موجود در جامعه خود انواع مختلفی از نظارت را بر این گونه تولیدات اعمال میکنند. این موضوع در نظام حقوقی ایران، از آن جهت بیشتر حائز اهمیت است که برای تولید یک اثر سینمایی، در تمامی مراحل از نگارش فیلمنامه که مرحله اول است تا ورود به شبکه نمایش خانگی که مرحله آخر است، دولت نقشی بسیار پررنگ ایفا میکند. نقشی که با عنوان نظارت شناخته میشود و نظارتی مختلط از نوع نظارت پیشینی و پسینی است که در تمامی مراحل تولید و عرضه یک فیلم اعمال میشود. هدف دولت از اعمال چنین نظارتی حفظ هنجارهای اجتماعی، امنیت ملی و ارتقاء سطح فرهنگ عمومی است. لیکن فعالین این حوزه در موارد زیادی چنین نظارتی را برخلاف آزادی بیان، آزادی هنر و هنرمند و مخالف منافع اقتصادی صنعت سینما میدانند. به عقیده اینان قوانین و مقررات موجود در امر نظارت دارای ایرادات فراوانی بوده و مشکلات زیادی را به وجود میآورد. این نوشتار به دنبال تعیین و تجزیه و تحلیل نظارت دولت بر تولیدات سینمایی از جنبه منافع اقتصادی دستاندرکاران این حوزه است و به این نتیجه دست مییابد که مقررات فعلی ناکارآمد و در موارد متعددی با سلیقه شخصی مجریان آمیخته است، به نحوی که امنیت سرمایهگذاری را مختل میکند.