بررسی شیب دمای سطح زمین در ایران با داده های روزهنگام مودیس
نویسندگان
1 دانشجوی دورة دکتری تخصصی آبوهواشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دکتری تخصصی اقلیمشناسی، دانشیار گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی
3 دکتری تخصصی اقلیمشناسی، استاد گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه اصفهان
doi
10.22059/jphgr.2016.60823چکیده
آگاهی از دمای سطح زمین تغییرات زمانی- مکانی ترازمندی انرژی در سطح زمین را آشکار میسازد. در دادههای دمای سطح زمین مودیس اختلاف زمان خورشیدی محلی وجود دارد. این اختلاف ممکن است به دلیل تفاوت زمانی در برداشت پیکسلهای یک خط پیمایش ماهواره در یک روز باشد یا در روزهای مختلف زمان محلی برداشت دما در یک پیکسل متغیر باشد. هدف از پژوهش کنونی بررسی شیب دمای سطح زمین و تغییرات زمانی- مکانی آن در ایران است که با دادههای روزهنگام مودیس تِررا و آکوا بررسی شده است. از نتایج این پژوهش میتوان در برآورد دمای سطح زمین برای یک ساعت محلی ثابت استفاده کرد. بدین ترتیب، امکان مقایسة دادههای دورسنجی دمای سطح زمین با دادههای ایستگاهی و نیز امکان مقایسة دمای پیکسلهای مختلف در سراسر ایران با یکدیگر فراهم میآید. تغییرات زمانی- مکانی چشمگیری در شیب دمای سطح زمین ایران دیده میشود؛ این تغییرات از شرایط محیطی و تغییرات دریافت انرژی خورشید اثر میپذیرد. در ماههای مختلف سال شیبهای دمایی صفر تا 1+ درجة کلوین بر ساعت و 1+ تا 2+ درجة کلوین بر ساعت گسترة بیشتری از ایران را پوشش میدهند؛ با این حال، در دورة سرد سال شیبهای صفر تا ۱- درجه، بهویژه در بلندیهای البرز و زاگرس، گسترش مییابد.