حمایت از هنر و پیشبرد انگیزههای سیاسی- اقتصادی در دورۀ تیموری؛ مطالعه موردی دورۀ سلطان حسین بایقرا (911-873ق)
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهران
2 استاد دانشگاه تهران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهران
doi
10.22067/jhistory.2022.40896.0چکیده
دوران سلطان حسین بایقرا عصر شکوه هنر دورۀ تیموری است. به دنبال تضعیف قدرت سیاسی و نظامی سلطان حسین بایقرا، حمایت از هنر تقریباً از انحصار سلطان و خانواده سلطنتی خارج شده و در اختیار سران حکومتی و علمای مذهبی قرار گرفت. آنان با دریافت امتیازات مالی گوناگون از سلطان، بهویژه سیورغالهای وسیع و معافیتهای مالیاتی، روزبهروز بر نفوذ سیاسی و اقتصادی خود میافزودند. با روی آوردن سلطان به تمرکزگرایی و اعمال اصلاحاتی در امتیازات مالکان زمینها، هنر به دستاویز مهمی برای حفظ موقعیت سیاسی و مالی سران حکومتی تبدیل شد. این مقاله، با روش توصیفی- تحلیلی، در پی پاسخ به این پرسش اساسی است که حاکمان و درباریان (حامیان هنر) این دوره چه اهدافی را در حمایت از هنر دنبال میکردند؟ یافتههای مقاله نشان میدهد ترس از عزل و مصادره، مهمترین انگیزۀ حامیان در حمایت از هنر بهویژه معماری محسوب میشد. آنان با وقف املاک خود برای طرحهای هنری و حمایت از هنرمندان، علاوه بر کسب سود مالی فراوان، ثروت خود را از خطر مصادره مصون داشته و در جلب رضایت سلطان، گامی مهم برمیداشتند.