نقد روایات تاریخی بر پایۀ شخصیت افراد با تأکید بر آرای سید جعفر مرتضی در کتاب الصّحیح من سیرة النبی الأعظم (ص)

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

2 استادیار دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

doi
10.22067/jhistory.2021.69534.1026
چکیده

سید جعفر مرتضی عاملی (1364-1441 ق) از سیره‌نویسانی است که در  کتاب  الصّحیح من سیرة النبی الأعظم (ص) انبوهی از روایات تاریخی را مورد نقد و بررسی  قرار  داده است. یکی از روش‌های نقد او نسبت به منقولات تاریخی که کمتر مورد توجه سیره‌پژوهان واقع‌ شده است، توجه به شخصیت و ویژگی‌های روحی – روانی شخصی است که گزارش‌هایی درباره او نقل شده است.در آثار روان‌شناسی، شخصیت عبارت است از مجموعۀ ویژگی‌های جسمی، روانی و رفتاری که هر فرد را از افراد دیگر متمایز و قابلیت پیش‌بینی رفتار شخص را ممکن می‌کند. عاملی از زاویۀ نظریه‌ای روان‌شناسانه به تحلیل شخصیت افراد نپرداخته بلکه با توجه به مجموعۀ اطلاعات تاریخی دربارۀ هر فرد، ویژگی‌های ثابت رفتاری او را مشخص کرده است و از این راه به سنجش اخبار گوناگون دربارۀ آن فرد پرداخته است. پژوهش حاضر، با تتبّع در کتاب الصّحیح من سیرة النبیّ الأعظم (ص) این شیوۀ نقد عاملی را مورد بررسی قرار داده است.