اولویتبندی معیارهای طراحی و تبدیل خیابان به پیادهراه به منظور توسعة گردشگری در بافت تاریخی
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، مهندسی معماری، دانشکده فنی پسران سمنان، دانشگاه فنی و حرفهای استان سمنان، سمنان، ایران.
2 استادیار ، مهندسی معدن، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود، شاهرود، ایران.
doi
چکیده
مقدمه: ایجاد مسیرهای پیاده با هدف تأمین نیازهای گردشگری و در جهت معرفی بافت به گردشگران از اقداماتی است که میتواند خود به عنوان قدمی مثبت در راستای باززندهسازی و حفاظت بافت تلقی گردد. قابلیت جذب گردشگری نه تنها برآورنده نیازهای ساکنین بافت است، بلکه به عنوان ضرورتی جهت حل مشکلات حفاظتی بافت نیز بهشمار میرود. با بیان اینکه امروزه نقش عابر پیاده در شهر و به خصوص بافتهای کهن بسیار کمرنگتر از پیش است، این پژوهش درصدد یافتن راهکارهای لازم جهت طراحی پیادهراه در بافتهای تاریخی میباشد. هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی اصول و معیارهای لازم جهت طراحی مسیر پیاده به عنوان عامل تأثیرگذار بر ارتقای روحیة تاریخی- فرهنگی محله برای جذب گردشگر و افزایش حضورپذیری و احیای بافت تاریخی، میباشد. نمونة مورد مطالعه در این پژوهش، بافت تاریخی- گردشگری محور خیابان امام در شهر سمنان است. روششناسی: ابتدا اطلاعات محدودة مورد مطالعه، جمعآوری گردیده و با استفاده از تحلیل یکپارچه "سوات"، عوامل درونی (نقاط قوت و ضعف) و عوامل بیرونی (فرصتها و تهدیدها) مؤثر بر تبدیل خیابان امام سمنان به پیادهراه در بافت تاریخی، مشخص شده و با روش دلفی و استفاده از نظرات 10 نفر کارشناس خبره در زمینة شهرسازی و مرمت ابنیه تاریخی، وزندهی شدهاند. سپس با استفاده از مطالعات و تجربیات پیشین، معیارهای کیفی مؤثر بر قابلیت پیادهمداری، استخراج و به کمک روش تحلیل سلسلهمراتبی "ای. اچ. پی"، اولویتبندی شدهاند. قلمرو جغرافیایی: بافت تاریخی- گردشگری محور خیابان امام در شهر سمنان است. یافتهها: نتایج نشان داد که نقاط قوت، زمینههایی را برای استفاده از فرصتها در محور تاریخی خیابان امام سمنان ایجاد میکند و قابلیت تبدیل شدن به پیادهراه را دارد. سپس معیارهای ارتقای کیفیت پیادهراه محور مورد مطالعه با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، اولیتبندی شد که به ترتیب شامل نفوذپذیری و دسترسی، تنوع کاربری و فعالیت، کالبد بافت و مسیر میباشند. نتیجهگیری: در پایان براساس مطالعات و تحلیل صورت گرفته، طرح پیشنهادی جهت ارتقای قابلیت پیادهمداری محور مذکور ارائه شده است که میتواند زمینهای مناسب برای تسهیل و تشویق پیادهروی و توسعة گردشگری را فرهم نماید.