فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موسیقی یکی از جلوه‌های مهم تمدنی در عصر صفوی به شمار می­رفت که از سیاست­های فرهنگی پادشاهان و اوضاع مذهبی این عصر تأثیر پذیرفت. برخلاف منابع تاریخنگاری فارسی، در سفرنامه‌های اروپاییان - به­عنوان شاخه‌ای مهم از منابع مکتوب عصر صفوی - اطلاعاتی بسیار از موسیقی و فراز و نشیب‌ آن ارائه ‌شده است. در این پژوهش با تکیه ‌بر منابع مکتوب و به­شیوۀ توصیفی- تحلیلی، ضمن تبیین اهمیت هنر موسیقی در دورۀ صفویه، منزلت و کاربرد این هنر با تکیه ‌بر سفرنامه‌های برجای‌مانده از جهانگردان اروپایی مورد بررسی قرار گرفته است.در گزارش­های سفرنامه­نویسان، کاربردهای گوناگون این هنر در زندگی اجتماعی و به‎‌ویژه دربار بیان ‌شده است. کاربردهای سیاسی- اداری موسیقی ازجمله در هنگام جلوس و تاج­گذاری شاهانه، آیین‌های نظامی، اهدای خلعت، استقبال و پذیرایی از هیأت­های خارجی و در شکل اجتماعی آن؛ مراسم اعیاد ملی و مذهبی، مسابقات و تفریحات شاهانه، عروسی، خبررسانی و پیام و کاربرد مجلسی- بزمی مخصوصاً در دربار بسیار مهم بوده است. علی‌رغم گزارش­های ارزندۀهاروپاییان از موسیقی عصر صفوی، تفاوت­های فرهنگی و ذوقی اروپاییان، باعث عدم شناخت برخی مؤلّفه­های موسیقیایی به­ویژه سازهای ایرانی شده است.