راهبردی مفهومی برای فهم و کشف معنای فرهنگی رایانه از دیدگاه جفری الکساندر

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

2 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

پدیده­های انسانی واجد معنایند و تمامی آثاری که توسط انسان خلق می­شوند، معنایی را با خود حمل می­نمایند. این معناها ساختارهای فرهنگی هستند. فهم این معناها، وظیفه­ی جامعه­شناسی فرهنگی است. سؤال اصلی در این مقاله این است که معنای فرهنگی رایانه، از دیدگاه جفری الکساندر چیست؟ این پژوهش به دنبال آن است که به کمک دانش و روش جامعه­شناسی فرهنگی، معنای فرهنگی رایانه را روشن کند. همچنین نمادها، رمزگان­ها و روایت­های مربوط به رایانه را از منظر الکساندر استخراج کند. طبق دیدگاه الکساندر، رایانه از روزهای ورود به عرصه­ی عمومی غرب، به عنوان نماد خیر شناخته شد و روایت­هایی از آن ارائه گردید، از جمله روایت رستگاری، روایت معاد شناسانه و روایت آخرالزمانی. اما به تدریج روزگار خوش رایانه به پایان رسید و جنبه­ی تاریک آن بر سر بشر خراب شد. کم کم معنای فرهنگی رایانه در زندگی اجتماعی غرب، متفاوت شد و حتی به عنوان جنبه­ای از شر کدگذاری گردید. افراد جامعه به تدریج، روی نامقدس آن را که تهدید ویرانی بود، دیدند. کم کم، رایانه­ها در غرب به هیولای فرانکشتاین تبدیل شدند.