بررسی آماری استنادات گزارش‌های تاریخی مدینةُ مَعاجز الأئمة الاثنی عَشَر درباره عاشورا

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه الزهرا (س)

2 دانش آموخته سطح سه حوزه، گرایش تاریخ اسلام

doi
10.22067/jhistory.2022.71844.1067
چکیده

برگزاری آیین سوگواری عاشورا و عاشورانگاری در دوره صفوی برای تقویت تشیع و آموزه­های شیعی در ایران بسیار راهگشا بود. در میان این آثار، کتاب مدینةُ مَعاجز الائمه بحرانی نقشی مهم داشت. ازاین‌روی بررسی استنادات این اثر به منابع شیعی سنی ضروری می‌نماید.در این نوشتار، این کار با روش تلفیقی یعنی گردآوری داده­ها به شیوه کتابخانه­ای و ارائه آمار استنادات با جدول و نمودار صورت گرفته تا پس از بررسی میزان استناددهی این اثر به منابع شیعی و سنی، جایگاه استنادی آن روشن گردد. دستاورد پژوهش نشان می‌دهد، 95% استنادات این کتاب به منابع شیعی و 5% به منابع سنی بوده استدر کل این کتاب با توجه به بهره‌گیری از منابع نامعتبر و هم­دوره خود، از جایگاه علمی بالایی برخوردار نیست. بحرانی برای نشان دادن نوعی همسویی با متون سنی برای اتمام حجت بر اهل سنت، به آن‌ها استناد کرده است. در میان منابع شیعی که بحرانی از آن‌ها سود برده است، آثار مربوط به مناسک، زیارات و مناقب بیشترند. در میان منابع اهل سنت نیز منابع تاریخی بیشتر مورد رجوع و استناد بوده‌اند.