مقایسه خودانتقادی، شرم، گناه و شفقت به خود در دانشجویان با و بدون رفتارهای خودجرحی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه گیلان، رشت،ایران.
2 استاد تمام گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران .
3 استاد تمام گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.22070/cpap.2025.19622.1609چکیده
مقدمه: باتوجه به نقش عوامل درون فردی و هیجانی در بروز و ادامه رفتار خودجرحی، هدف این مقایسه خودانتقادی، شرم و گناه و شفقت به خود در دانشجویان با و بدون رفتارهای خودجرحی است.روش: این پژوهش یک طرح علی - مقایسهای است. جامعه پژوهش حاضر شامل دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه گیلان در سال تحصیلی 1402-1403 بود. نمونه پژوهش حاضر 730 دانشجو با و بدون رفتار خودجرحی (255 نفر با رفتار خودجرحی و 475 نفر بدون رفتار خودجرحی) است که از میان دانشجویان دانشکدههای دانشگاه انتخاب شدهاند. برای جمعآوری دادهها، از پرسشنامه مقیاس خودجرحی بدون قصد خودکشی ویدرمن و سانسون (1998م)، مقیاس خودانتقادی تامپسون و زوروف (2003م)، مقیاس عواطف خودآگاه تانجنی و همکاران (2000م) و مقیاس شفقت به خود فرم کوتاه رایس و همکاران (2011م) استفاده شده است. دادههای پژوهش با روشهای آماری تحلیل واریانس یک و چندمتغیری تحلیل شدهاند.نتایج: نتایج نشان میدهد که خودانتقادی و شرم در دانشجویان با رفتار خودجرحی بیشتراست، اما شفقت به خود در دانشجویان با رفتار خودجرحی کمتر است (001/0>P). همچنین یافتهها نشان میدهد که بین دو گروه با و بدون رفتار خودجرحی، در تجربه احساس گناه تفاوت وجود ندارد(05/0<P).بحث و نتیجهگیری: خودانتقادی و شرم عوامل مهمی در رفتار خودجرحی هستند و شفقت به خود میتواند نقش محافظتی در برابر این رفتارها ایفا کند. بنابراین، تقویت شفقت به خود و کاهش خودانتقادی و شرم باید در برنامههای مداخلاتی و پیشگیری مورد توجه قرار گیرد. همچنین پیشنهاد میشود با برگزاری کارگاههای آموزشی و مشاورهای در جهت آموزش مفاهیم و مهارتهای شفقت به خود و مقابله با خودانتقادی، رفتارهای خودجرحی کاهش پیدا میکند.