شناسایی مهمترین مخاطرات طبیعی تأثیر‌گذار بر آسیب‌پذیری شهری نمونه موردی: شهر اردبیل

نویسندگان

1 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ایران

doi
چکیده

مقدمه: جهت کاهش آسیب­پذیری سکونتگاه­ها، شناسایی مهمترین مخاطرات منطقه از جمله مخاطرات محیطی ضرورت دارد تا با تاب­آور نمودن شهرها و کاهش خطرات و پیش­گیری از وقوع آنها اقدامات لازم انجام شود.هدف: هدف این مقاله شناسایی مهمترین مخاطرات طبیعی تاثیرگذار بر آسیب­پذیری شهر اردبیل است.روش‌شناسی: تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت توصیفی- تحلیلی است. رویکرد پژوهش از نوع ترکیبی و مدل متوالی اکتشافی است. جامعه آماری پژوهش، اساتید و کارشناسان متخصص شهر اردبیل در این زمینه است. داده­های کیفی، به روش نمونه­گیری هدفمند، توسط 10 نفر از اساتید دانشگاه محقق اردبیلی و داده­های کمّی، به روش نمونه­گیری گلوله برفی، توسط 200 نفر از متخصصان مربوطه بدست آمد. برای تحلیل داده­ها و بررسی اثرگذاری متغیرها از معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس با روش حداقل مربعات جزئی (smart- pls) استفاده شد.قلمرو جغرافیایی: قلمروی جغرافیایی تحقیق حاضر شهر اردبیل است.یافته‌ها: یافته ­های تحقیق کیفی و کمی نشان ­داد که 9 متغیر تحقیق (مخاطرات طبیعی) آسیب­پذیری شهر اردبیل را به میزان 824/0 تبیین می­کنند. بیشترین آماره t و بیشترین ضریب مسیر برای متغیرهای مخاطرات سرمای شدید و یخبندان، زلزله و باد و طوفان مربوط می­شود.نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق حکایت از این داد که از بین مخاطرات طبیعی، سرمای شدید و یخبندان، زلزله، باد و طوفان، برف شدید و گرمای شدید، مهمترین مخاطرات اردبیل هستند. در همین راستا این پژوهش برای مدیران این حقیقت را روشن می­سازد که آنها با شناسایی و برنامه­ریزی بر مخاطرات طبیعی و متغیرهای تبیین کننده آن علاوه بر کاهش آسیب­پذیری شهر، می­توانند زمینه را برای تاب­آوری شهری نیز فراهم سازند.