سیمای چین در آثار عجایب‌نویسان مسلمان تا سدۀ 9 ق

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، دانشگاه الزهراء

2 استادیار دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/jhistory.2021.70645.1047
چکیده

شگفتی‌ها و پدیده‌های رازآلود موجب سرگرمی و گاه ترس آمیخته به اعجاب انسان است. شوق آگاهی از پدیده‌هایی این‌چنین و برقراری ارتباط با آن‌ها از گذشته تا امروز همواره در ذهن بشر وجود داشته و این اشتیاق در فرهنگ و ادب برخی از جوامع انسانی در قالب خیال‌پردازی، افسانه‌ و اسطوره ظهور یافته است. مسلمانان نیز علاقۀ فراوانی به این موضوعات داشتند و خلق آثار بسیاری با عنوان «عجایب‌نامه» در فرهنگ اسلامی شاهدی بر این ادعاست.نویسندگان مسلمان در خلق این آثار از کتاب‌های متقدمان، شنیده‌های معاصران و گاه مشاهدات خویش بهره می‌بردند. جغرافیای شگفتی‌هایی که توجه آنان را به خود جلب می‌کرد، گسترۀ وسیعی از قلمرو پهناور اسلامی تا ممالک دور و نزدیک غیراسلامی را دربرمی‌گرفت. در میان ممالک دارالکفر، چین به جهت بُعد مسافتش با عالم اسلام، مناسبات نسبتاً کمتر مسلمانان با ساکنانش و آگاهی‌های اندک دربارۀ مردمانش، در ساحت اندیشه و خیال مسلمانان سرزمینی رازآلود می‌نمود. مقالۀ حاضر می‌کوشد با بهره بردن از روش توصیفی ـ تحلیلی از سیمای این سرزمین گسترده در عجایب‌نامه‌های مسلمانان تا سدۀ 9 ق سخن گوید.