ارائه مدل ساختاری انزوای اجتماعی بر اساس سبک زندگی و خودکارآمدی با میانجیگری حمایت اجتماعی ادراک شده در سالمندان
نویسندگان
1 استادیار، گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران
2 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
3 استاد گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
doi
10.22070/cpap.2025.19899.1645چکیده
مقدمه: انتقال به دورة سالمندی، نقطه عطف مهمی در زندگی است که میتواند تأثیر قابل توجهی در رفتارهای بهداشتی، سلامتی و کیفیت زندگی افراد داشته باشد.پژوهش حاضر با هدف بررسی برازش مدل ساختاری «احساس تنهایی» و «انزوای اجتماعی» در سالمندان براساس سبک زندگی و خودکارآمدی با میانجیگری ادراک حمایت اجتماعی انجام شد.روش: روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی - همبستگی از نوع معادلات ساختاری است. جامعه آماری را سالمندان بالای 60 سال ساکن در سرای سالمندان شهر تهران در سال 1401 و 1402 تشکیل دادند. 300 نفر از آنان به روش نمونهگیری تصادفی چندمرحلهای انتخاب شدند. ابزارهای اندازهگیری شامل پرسشنامههای زیر بود: احساس تنهایی دی توماسو و همکاران (2004)؛ انزوای اجتماعی در سالمندان لوبن (1988م) سبک زندگی سالم در سالمندان ایرانی توسط اسحاقی و همکاران (1388)؛ خودکارآمدی عمومی (GSE-17)و شرر و همکاران (1982م) و حمایت اجتماعی ادراک شده (MSPSS) زیمت، داهلم، زیمت و فارلی (1998م).تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل ساختاری (SEM) و با بهرهگیری از نرمافزار AMOS انجام گرفت.نتایج: یافتههای پژوهش عبارتند از: ضریب مسیرکل بین سبک زندگی(001/0= P ،520/0-=β) و خودکارآمدی (001/0= P ،329/0-=β) با انزوای اجتماعی منفی و معنادار؛ ضریب مسیر بین حمایت اجتماعی و انزوای اجتماعی نیز منفی و معنادار (001/0= P ،370/0-=β)؛ همچنین، ضریب مسیر غیر مستقیم بین سبک زندگی (001/0= P ،200/0-=β) و خودکارآمدی (001/0= P ،129/0-=β) با انزوای اجتماعی منفی و معنادار بود.بحث و نتیجهگیری: ادراک حمایت اجتماعی به صورت معناداری نقش میانجی بین سبک زندگی و خودکارآمدی با انزوای اجتماعی سالمندان را ایفا میکند.