ارائه مدل ساختاری انزوای اجتماعی بر اساس سبک زندگی و خودکارآمدی با میانجی‌گری حمایت اجتماعی ادراک شده در سالمندان

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.

3 استاد گروه روان‌شناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.

doi
10.22070/cpap.2025.19899.1645
چکیده

مقدمه: انتقال به دورة سالمندی، نقطه عطف مهمی در زندگی است که می­تواند تأثیر قابل توجهی در رفتارهای بهداشتی، سلامتی و کیفیت زندگی افراد داشته باشد.پژوهش حاضر با هدف  بررسی برازش مدل ساختاری «احساس تنهایی» و «انزوای اجتماعی»  در سالمندان براساس سبک زندگی و خودکارآمدی با میانجی­گری ادراک حمایت اجتماعی انجام شد.روش: روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی - همبستگی از نوع معادلات ساختاری است. جامعه آماری را سالمندان بالای 60 سال ساکن در سرای سالمندان شهر تهران در سال 1401 و 1402 تشکیل دادند. 300 نفر از آنان به روش نمونه­گیری تصادفی چندمرحله­ای انتخاب شدند. ابزارهای اندازه‌گیری شامل پرسشنامه‌های زیر بود:                احساس تنهایی دی توماسو و همکاران  (2004)؛ انزوای اجتماعی در سالمندان لوبن (1988م) سبک زندگی سالم در سالمندان ایرانی توسط اسحاقی و همکاران (1388)؛ خودکارآمدی عمومی  (GSE-17)و شرر و همکاران (1982م) و حمایت اجتماعی ادراک شده (MSPSS)  زیمت، داهلم، زیمت و فارلی (1998م).تحلیل داده­ها با استفاده از روش تحلیل ساختاری (SEM) و با بهره­گیری از نرم­افزار AMOS انجام گرفت.نتایج: یافته‌های پژوهش عبارتند از: ضریب مسیرکل بین سبک زندگی(001/0= P ،520/0-=β) و خودکارآمدی (001/0= P ،329/0-=β) با انزوای اجتماعی منفی و معنادار؛ ضریب مسیر بین حمایت اجتماعی و انزوای اجتماعی نیز منفی و معنادار (001/0= P ،370/0-=β)؛ همچنین، ضریب مسیر غیر مستقیم بین سبک زندگی (001/0= P ،200/0-=β) و خودکارآمدی (001/0= P ،129/0-=β) با انزوای اجتماعی منفی و معنادار بود.بحث و نتیجه‌­گیری: ادراک حمایت اجتماعی به صورت معناداری نقش میانجی بین سبک زندگی و خودکارآمدی با انزوای اجتماعی سالمندان را ایفا می‌‌کند.