فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: یکی از بسترهای توسعه در نواحی روستایی توجه به موضوع تقسیمات سیاسی فضا و ارتقای واحدهای  سیاسی سرزمین است؛ چراکه تمامی امکانات و خدمات نواحی روستایی زیر تاثیر تقسیمات سیاسی فضا قرار دارند.هدف: هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی ارتقاء واحد سیاسی بخش به شهرستان بر توسعه سکونتگاه‎های روستایی است که با نمونه موردی شهرستان سیروان در استان ایلام انجام شده‌است.روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، تحلیلی- همبستگی است. جامعه آماری، 53 روستای شهرستان سیروان است. سطح تحلیل، روستاها و واحد تحلیل خانوارها هستند. تعداد نمونه با فرمول کوکران، 384 خانوار تعیین شد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامهء محقق‌ساخته بود که روایی آن با نظر اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و پایایی آن نیز با ضریب آلفای کرونباخ (850/0) تایید شد. پرسشنامه‌ها متناسب با سهم جمعیت روستاها و به روش تصادفی توزیع و تکمیل شد. همچنین، با 24 نفر دهیار و 11 نفر کارشناس مرتبط مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته انجام شد. تحلیل داده‌های پرسشنامه با آزمون‌های آماری T وابسته، رگرسیون و ظریب همبستگی انجام شد.قلمرو جغرافیایی پژوهش: محدوده جغرافیایی مورد مطالعه، شهرستان سیروان در استان ایلام است که از نظر تقسیمات سیاسی دارای دو بخش (کارزان و مرکزی)، چهار دهستان (کارزان، زنگوان، لومار و رودبار)، یک نقطه شهری به عنوان مرکز شهرستان (شهر لومار) و تعداد 60 روستا است. در سال 1395، این شهرستان 14404 تن جمعیت داشته‌است.یافته­ ها: براساس یافته‎های پژوهش، ارتقاء واحد سیاسی بخش به شهرستان بر توسعه سکونتگاه‎های روستایی منطقه در حد متوسط اثربخش بوده‌است. شاخص‌های بُعد اقتصادی بر ابعاد اجتماعی- فرهنگی، کالبدی – محیط زیستی و همچنین سیاسی- اداری تاثیر معنادار داشته و باعث بهبودی وضعیت در این ابعاد (شاخص‌ها) شده‌است. همچنین، با بهبود هر بُعد، بُعد دیگر نیز بهبود می‌یابد و بالعکس.نتیجه­ گیری: عوامل موثر بر این تغییر و تحول‌ها را می‌توان در سه دسته عوامل اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و سیاسی- اداری خلاصه کرد. برای اثربخش‌تر نمودن ارتقاء سطوح سیاسی- اداری، تقویت عوامل اشاره شده و رفع و تضعیف موانع موجود پیشنهاد می‌شود.