واکاوی پدیدار شناسانه ابعاد مثبت رشد پس از طلاق در زنان مطلقه شهر تهران

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مطالعات زنان و خانواده. دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد ،دانشگاه الزهرا(س). تهران. ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مطالعات زنان و خانواده. دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد ،دانشگاه الزهرا(س). تهران. ایران.

3 استاد گروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا(س). تهران. ایران.

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد روان‌شناسی شخصیت،دانشگاه آزاد، واحد تهران شمال،ایران.

doi
10.22070/cpap.2025.18953.1517
چکیده

مقدمه: گرچه رویدادهای استرس‌­زا  اغلب با تجربه‎‌های منفی مانند پریشانی روان­‌شناختی و برخی  اختلالات روانی مانند اختلال استرس پس‎‌از سانحه همراه­ هستند، اما برخی‌­از پژوهش‌‎ها نشان می‎‌دهند که این رویدادها می‌توانند به تقویت تحمل­‌روانی و فرصت‎‌های منحصر به­‎‌فردی برای رشد فردی منجر شوند. اصطلاح رشد پس‌از تروما۱ (PTGI) به ‎تغییرات مثبت و سازنده‌‎ای گفته می‎‌شود که پس‌­از مواجهه با حوادث تروماتیک به‌‎وجود آمده ­است.روش: با توجه­ به‎ شکاف تحقیقاتی موجود در زمینه اثرات مثبت مواجهه با طلاق درزنان مطلقه، این مطالعه باهدف شناسایی عوامل موثر بر رشد زنان مطلقه انجام شد. در این پژوهش پدیدارشناسانه۲ جامعه آماری شامل زنانی بود که با اذعان به رشد پس از طلاق و کسب نمره‌ای دو انحراف استاندارد بالاتر از میانگین در آزمون رشد پس ‎از آسیب تدسچی و کالهون  در سال 1402 انتخاب شدند. این افراد باید حداقل سه سال از زمان طلاقشان گذشته باشد. داده ها پس‌‎‌‌‌از مصاحبه با 15 نفر به ‎اشباع نظری رسید. روش نمونه‌گیری هدفمند و ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از  روش کلایزی۳ انجام شد.نتایج: تجزیه و تحلیل مصاحبه‌‎ها منجربه ‎شناسایی 18 مقوله فرعی و 5 مقوله اصلی شد. یافته‌ها نشان دادند که رشد و شکوفایی پس‎از طلاق دارای پنج مؤلفه اصلی است: رشد و تحول فردی، اجتماعی، کسب استقلال، تغییر در نگرش و افزایش‎خود مراقبتی‌.بحث و نتیجه‏‌گیری: نتایج این مطالعه نشان می دهد که زنان پس از پذیرش و‌گذر از رنج طلاق،  با گذشت زمان (عامل مداخله‌گر‌) و در بستری از عوامل درونی و بیرونی مانند اعتقادات مذهبی، حمایت خانواده، ویژگی‌های شخصیتی و با اتخاذ راهبردهای رشد آفرین از جمله مدیریت بحران و مهارت حل مسئله، مدیریت روابط بیناجنسیتی، خود مراقبتی و استفاده از پتانسیل‌های محیطی می‌توانند به رشد و شکوفایی دست یابند. یافته‌های این پژوهش می­‎تواند برای برنامه‌­ریزان و سیاست گذاران حوزه زنان و خانواده نیز مفید باشدحائز اهمیت باشد.