فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آپونتیا (Opuntia strictica) با نام متداول گلابی خاردار یکی از گونه های کاکتوس می‌باشد که به سبب پوشش خار در سطح خارجی پوست میوه و مشکلات ناشی از حذف فیزیکی به روش سنتی، مصرف تازه خوری این میوه غنی از ترکیبات مغذی را محدود نموده است. از طرفی با توجه به نگرانی‌های زیست محیطی پوست‌گیری میوه با قلیا بخار معایبی را به همراه دارد. بر این اساس هدف از این تحقیق استفاده بررسی پیش تیمار حرارتی اهمیک (شدت میدان الکتریکی (۱۵۰۰ تا ۴۵۰۰ ولت بر متر)، غلظت نمک سدیم کلرید (۰۱/۰ الی ۰۳/۰ گرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر) بر افت وزنی، ضخامت پوست، ترکیبات فنولی کل، اسید آسکوربیک و شاخص‌های رنگی L*، a* و b* میوه گلابی خاردار مورد مطالعه قرار گرفت. مواد و روش‌ها: فرایند پوست‌گیری با استفاده از دستگاه گرمادهی اهمیک (شدت میدان الکتریکی ۱۵۰۰ تا ۴۵۰۰ ولت بر متر و غلظت نمک سدیم کلرید ۰۱/۰ الی ۰۳/۰ گرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر هر یک در سه سطح تا رسیدن به دمای ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد مطابق اعمال شد. افت وزنی بر اساس تغییرات قبل و بعد از لایه‌برداری به‌عنوان درصد از دست دادن وزن محاسبه شد رنگ میوه‌های تحت تیمار از تصاویری گرفته شده از دوربین کانن با استفاده از نرم‌افزار ایمیج‌جی در فضای رنگی آر- جی- بی ارزیابی گردید. ترکیبات فنولی کل پوست میوه گلابی خاردار بر اساس روش رنگ سنجی انجام شد یافته‌ها: با اعمال پیش فرایند حرارتی اهمیک (شدت میدان و غلظت نمک کلرید سدیم) ضخامت پوست جدا شده از میوه در مقایسه با نمونه شاهد کاهش معنی‌دار یافت. درصد افت وزنی میوه گلابی خاردار به‌ترتیب مربوط به پیش تیمار اهمیک در شدت میدان ۴۵۰۰ ولت بر متر وغلظت ۰۳/۰ گرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر نمک سدیم کلرید (۵۷/۰±۲/۸ درصد) بود که در مقایسه با نمونه شاهد 68 درصد کاهش نشان داد. در شدت میدان الکتریکی ۴۵۰۰ ولت بر متر با کاهش غلظت نمک کلرید سدیم سهولت پوست‌گیری کاهش معنی داری در سطح آماری 5 درصد مشاهده شد. در بین پیش تیمارهای اهمیک بیشترین و کمترین مقدار اسید آسکوربیک به ترتیب به شدت میدان ۴۵۰۰ ولت بر متر و غلظت نمک کلرید سدیم ۰۳/۰ گرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر و شدت میدان 1500 ولت بر متر و غلظت نمک کلرید سدیم ۰1/۰ گرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر تعلق داشت. نتیجه گیری: بهترین تیمار اهمیک با شدت میدان ۴۵۰۰ ولت بر متر و غلظت نمک سدیم کلرید ۰۳/۰ گرم در ۱۰۰ میلی-لیتر، مقادیر به دست آمده برای افت وزنی۵۷/۰± ۲/۸ درصد، محتوای اسید آسکوربیک ۰۰۵/۰± ۱/۱ میلی‌گرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر و ترکیبات فنولی کل ۸/۰± ۵۲/۱۴ میلی‌گرم گالیک اسید در ۱۰۰ گرم بود.