فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: کاربرد روش‌­هایی مانند مدل­‌یابی معادله ساختاری (SEM) یا نظریة پرسش و پاسخ (IRT) برای عملیاتی‌سازی سازه‌­های روان‌شناختی، مستلزم بررسی مفروضه «استقلال موضعی» در داده­‌ها است. هدف از این پژوهش، ارزیابی بعدپذیری و ارزش افزوده خرده - دامنه‌­های مقیاس‌­های روان‌شناختی با استفاده از مدل تحلیل عاملی تأییدی بایفکتر بود.روش: این مطالعه  از نوع مروری بود که پس از معرفی مدل تحلیل عاملی تأییدی بایفکتر، از بستة آماری BifactorIndicesCalculator در نرم‌افزار  R نسخة 3/3/4 برای ارزیابی بعدپذیری  و ارزش افزوده خرده - دامنه­های مقیاس­های روان‌شناختی استفاده شد. داده­ها از 512 نفر از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار در سال تحصیلی 1402-1403 جمع‌آوری شدند.  این دانشجویان با روش نمونه‌­گیری در دسترس انتخاب شده و  به پرسش‌های مقیاس خوب زیستن یوسفی پاسخ دادند.نتایج: اگر شاخص واریانس مشترک تبیین شده کل، کمتر از 60/0 باشد، مقیاس چند بعدی در نظر گرفته می‌شود و اگر 90/0 و بیشتر باشد، مقیاس به حد کفایت تک‌بعدی تلقی می‌شود. همچنین اگر دو شاخص واریانس مشترک تبیین شده کل و درصد همبستگی­های آلوده نشده‌، دستکم 70/0 باشد، مقیاس تک‌بعدی محسوب می‌شود. اگر شاخص واریانس مشترک تبیین شده کل حداقل 60/0 باشد، لازم است دو شاخص درصد همبستگی‌های آلوده نشده و ضریب امگا سلسله مراتبی نیز حداقل 70/0 باشند تا مقیاس به حد کفایت تک‌بعدی درنظر گرفته شود.بحث و نتیجه‏‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، پژوهشگران می­توانند از  مدل تحلیل عاملی تأییدی بایفکتر برای ارزیابی بعدپذیری و ارزش خرده دامنه‌­های مقیاس­‌های روان‌شناختی بهره ببرند.