شناسایی عوامل تقویتکننده و ارتقاء دهنده رضایت-مندی زناشویی در ازدواج سالم و پایدار: مطالعه کیفی مبتنی بر نظریة داده بنیاد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران .
2 استادگروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3 استادیار گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22070/cpap.2023.17281.1318چکیده
مقدمه: رضایت زناشویی، نشانگر استحکام و کارایی نظام خانواده است. سلامت خانواده به وجود ارتباط سالم و بالنده وابسته است؛ بنابراین رضایتمندی زناشویی نقش بنیادین در شکلگیری ازدواج سالم و پایدار دارد. براین اساس پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر در رضایتمندی زناشویی انجام گردید.روش: پژوهش حاضر، از نوع کیفی و روش داده بنیاد بوده است. جمعیت موردمطالعه، متخصصان مشاوره پیش از ازدواج بودند که سال 1400 در تهران فعالیت حرفهای داشته و حداقل پنج سال سابقة مشاوره داشتند، از بین آنها 20 نفر در پژوهش حاضر شرکت داشتند. مشارکت کنندگان براساس نمونهگیری هدفمند و در دسترس انتخاب شدند. ابزار اصلی مطالعه کنونی پرسشهای نیمهساختاریافته بوده است. تحلیل مصاحبهها به روش مقوله بندی(کدگذاری) انجام شد.نتایج: تحلیل دادهها به شناسایی ۲۵ کد باز و ۶ کد محوری و کد انتخابی «رضایتمندی زناشویی و ازدواج سالم و پایدار» منتهی شد. تحلیل یافتهها نشان داد، عوامل مختلفی در رضایتمندی زناشویی نقش دارند. ویژگیهای شخصیتی ازعوامل تقویتکننده و ارضای نیازهای اساسی و تقویت مهارتهای ارتباطی از عوامل ارتقاء دهنده میباشند. نتیجه به دست آمده ازپژوهش، ویژگیهای شخصیتی (ثبات هیجانی، بالا بودن اعتماد بنفس، مسئولیتپذیری، انعطافپذیری و وجدان اخلاقی)، ارضای نیازهای اساسی (نیاز به محبت و احترام، پیشرفت، دیدهشدن، رابطه جنسی عمیق، نوازش و لمس) و تقویت مهارتهای ارتباطی (مهارت گفتگو، حل تعارض، روابط بینفردی، همدلی و مدیریت استرس) دررضایتمندی زناشویی نقش مؤثری دارند. پیامدهای حاصل از پژوهش در سه سطح فردی (سلامت روانی)، زوجی (سازگاری، ثبات رابطه، کاهش فشارهای روانی) و اجتماعی (پیشگیری از طلاق عاطفی و رسمی ) مشاهده گردیده است.بحث و نتیجهگیری: نتیجه حاصل از شناسایی عوامل تقویتکننده و ارتقاءدهنده در رضایت زناشویی، نوعی کمک به مشاوران و روانشناسان جهت هدایت متقاضیان مشاوره ازدواج، برای شکلگیری ازدواج پایدار، کاهش آسیبها با توجه به نظر خبرگان در فضای بومی ایران میباشد.
