فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 هدف: اهداف توسعۀ پایدار سازمان ملل متحد به‌عنوان چارچوبی جهانی برای مواجهه با چالش‌های محیطی، اجتماعی و اقتصادی، توجه فزاینده‌ای در محافل علمی به خود جلب کرده‌اند. با وجود پیوند آشکار میان رشتۀ معماری و برخی از این اهداف، میزان و نحوۀ بازتاب آن‌ها در ادبیات علمی معماری کمتر موردبررسی‌ قرارگرفته است. پژوهش حاضر باهدف ارزیابی تأثیر توجه به اهداف توسعۀ پایدار بر عملکرد استنادی مجلات تخصصی معماری انجام‌شده و در پی شناسایی عوامل مؤثر بر عملکرد استنادی مقالات مرتبط با این اهداف در سطح مجلات است.روش‌شناسی: این پژوهش با استفاده از روش تحلیل استنادی و بر اساس داده‌های استخراج‌شده از پایگاه سایول انجام شد. بدین منظور، مقالات منتشرشده در ۱۱۵ مجلۀ تخصصی معماری طی بازۀ زمانی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ بررسی گردید. مجموع داده‌ها شامل ۹۸۳۹۳ مقاله بود که از این میان، ۴۳۴۳۳ مقاله دارای برچسب اهداف توسعۀ پایدار بودند. تحلیل داده­ها با استفاده از رگرسیون خطی خودکار و معادلات برآوردی تعمیم‌یافته صورت گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد پنج هدف ازجمله شهرهای پایدار، انرژی پاک، زیرساخت، اقدام اقلیمی، تولید و مصرف مسئولانه، بیشترین فراوانی را در مجلات معماری به خود اختصاص داده‌اند. مقالات مرتبط با اهداف توسعۀ پایدار، در مقایسه با مقالات نامرتبط، از تأثیر استنادی بالاتری برخوردار بودند. به‌جز وابستگی سازمانی نویسندگان، سایر مؤلفه‌های نمایانی مقاله تأثیر معناداری بر عملکرد استنادی این دسته از مقالات نداشتند. این امر بیانگر آن است که برتری استنادی مقالات مرتبط با اهداف توسعۀ پایدار نه از عناصر شکلی و ساختاری، بلکه از سرشت موضوعی و پیوند ذاتی آن‌ها با ابر چالش‌های جهانی ناشی می‌شود؛ امری که به توجه گسترده‌تر جامعۀ علمی و استناد بیشتر به این آثار انجامیده است.نتیجه‌گیری: توجه به اهداف توسعۀ پایدار نه‌تنها با بهبود عملکرد استنادی همراه است، بلکه به‌واسطۀ ارتباط تنگاتنگ این اهداف با مسائل و چالش­های جهانی، می‌تواند به‌عنوان راهبردی مؤثر برای ارتقای جایگاه علمی مجلات معماری تلقی شود. افزون بر این، یافته‌ها بر ضرورت انجام مطالعات زمینه‌محور و شناسایی شکاف‌های پژوهشی در اهداف کم‌پوشش تأکید دارند.