مقایسه اثربخشی طرح‌واره درمانی و درمان پذیرش و تعهد بر رفتارهای خودکشی بیماران افسرده مبتلا به سوگ

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه روان‌شناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

3 استادیار گروه روان‌شناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

doi
10.22070/cpap.2024.18882.1506
چکیده

مقدمه: تجربة سوگ یکی از تجربیات دردآوری است که بعضاً فرد را با علائم افسردگی روبرو می‌نماید و موجبات رفتار خود آسیب‌رسان را فراهم می‌کند. بر همین اساس این پژوهش باهدف مقایسه اثربخشی طرح‌واره درمانی و درمان‌پذیرش و تعهد بر رفتارهای خودکشی بیماران افسرده مبتلا به سوگ انجام شده است.روش: پژوهش حاضر یک پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش­آزمون – پس­آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعة آماری شامل بیماران افسرده دارای تجربة سوگ مراجعه‌کننده به مرکز درمانی و توان‌بخشی توس شهر مشهد در سال ۱۴۰۲ بودند که پس از غربالگری و تشخیص اولیه، تعداد 45 نفر به‌صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه 15 نفره شامل دو آزمایش و یک گروه کنترل گمارده شدند. جمع­آوری داده­ها با پرسشنامه‌های افسردگی (BDI-II) و رفتارهای خودکشی (R-SBQ) بود. در ابتدا از هر سه گروه پیش­آزمون گرفته شد، سپس یک گروه آزمایش تحت طرح­واره درمانی وگروه آزمایش دیگر تحت درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به مدت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای به‌صورت یک جلسه در هفته قرار گرفت و گروه کنترل تحت هیچ درمانی دریافت نکرد. پس از اتمام جلسات، از هر سه گروه پس­آزمون گرفته شد و پس از سه ماه مجدداً سنجش پیگیری در هر سه گروه اجرا شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس اندازه­گیری­های مکرر و آزمون تعقیبی بن فرونی تحلیل شدند.نتایج: نتایج نشان داد، رفتارهای خودکشی در هر دو گروه طرح‌واره درمانی و درمان‌پذیرش و تعهد از پیش‌آزمون به پس‌آزمون و به پیگیری میانگین‌ها کاهش یافته است (001/0>P) و این تأثیر در گروه درمان پذیرش و تعهد بیشتر بوده است(001/0>P).بحث و نتیجه‌گیری: به‌طورکلی نتایج حاکی از آن بود که درمان‌پذیرش و تعهد در کاهش رفتارهای خودکشی بیماران افسرده مبتلا به سوگ از طرح­واره درمانی مؤثرتر است. پیشنهاد می­‌شود، درمان پذیرش و تعهد و طرح­واره درمانی توسط متخصصان این حوزه، به‌منظور کاهش رفتارهای خودکشی در مراکز مشاوره و درمانی مورداستفاده قرار گیرد.