شناسایی روندهای کلیدی و خوشه‌های موضوعی نوظهور در حوزه مطالعاتی نرم‌افزارهای برنامه‌ریزی منابع سازمانی (ERP)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه قم، قم، ایران.

3 دانشجوی دکتری مهندسی کامپیوتر، گرایش نرم‌افزار، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

doi
10.22070/rsci.2025.20064.1782
چکیده

هدف: هدف این پژوهش، تحلیل تولیدات علمی نمایه‌شده‌ در حوزه نرم‌افزارهای برنامه‌ریزی منابع سازمانی ای.آر.پی (ERP) مبتنی بر پایگاه وب‌آوساینس و ترسیم نقشة علمی این حوزه موضوعی است.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و با رویکرد علم‌سنجی انجام‌شده است. جامعة آماری پژوهش شامل 2531 رکورد از تولیدات علمی مرتبط با نرم‌افزارهای برنامه‌ریزی منابع سازمانی است که از ابتدای سال 1994 تا پایان 2024 میلادی در پایگاه وب‌آوساینس نمایه شده‌اند. داده‌ها از طریق راهبرد جست‌وجوی پیشرفته در بخش موضوعی این پایگاه گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار ووس ویور (VOSviewer) تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد چین با 57 رکورد بیشترین سهم در تولید علم این حوزه دارد و پس‌ازآن آمریکا و هند قرار می‌گیرند. در میان دانشگاه‌ها، دانشگاه اوهایو با 78 رکورد بیشترین سهم مشارکت را به خود اختصاص داده است. از میان نویسندگان، وی. گایو از چین با 14 مقاله در رتبة نخست قرار دارد. بیشترین تعداد تولیدات علمی در سال 2013 با 158 رکورد ثبت‌شده و نشریه بین‌المللی سیستم‌های اطلاعات سازمانی با انتشار 98 مقاله در جایگاه اول قرارگرفته است. تحلیل هم‌رخدادی کلیدواژه‌ها منجر به شناسایی 10 خوشه موضوعی شد که در این میان، خوشه نرم‌افزارهای برنامه‌ریزی منابع سازمانی از بالاترین میزان مرکزیت برخوردار بوده و نقشه چگالی نیز نشان می‌دهد این کلیدواژه دارای بیشترین تراکم است. از دیگر موضوعات برجستة خوشه‌ها می‌توان به عوامل حیاتی موفقیت، مدل پذیرش فناوری، چالش‌های پیاده‌سازی ‌ای.آر.پی، عملکرد سازمانی، بهبود فرایندها، سفارشی‌سازی نرم‌افزارها، فناوری‌های نوظهور، هوش مصنوعی و داده‌های بزرگ اشاره کرد.نتیجه‌گیری: حوزة نرم‌افزارهای برنامه‌ریزی منابع سازمانی به‌طور پیوسته در حال تحول بوده و به سمت ادغام با فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، داده‌های بزرگ و نرم‌افزارهای ابری حرکت می‌کند. با وجود پیشرفت‌های قابل‌توجه، شکاف‌هایی در زمینة پیاده‌سازی نرم‌افزارهای برنامه‌ریزی منابع سازمانی در کشورهای درحال‌توسعه وجود دارد که نیاز به پژوهش‌های بیشتری دارد.