ماهیت انسان در نظریۀ فروید و نقد آن از دیدگاه انسانشناختی امام سجاد(ع) در صحیفۀ سجادیه
نویسندگان
1 دکترای کلام اسلامی، استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
2 دکترای مشاوره، استادیار گروه علوم تربیتی و مشاوره دانشگاه گیلان.
3 گروه قرآن و حدیث، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22034/ksiu.2022.1115چکیده
هدف: هدف تحقیق حاضر، بررسی ماهیت انسان از منظر فروید و مقایسه و نقد آن از منظر انسانشناسی امام سجاد(ع) در صحیفۀ سجادیه بود. روش: روش تحقیق پژوهش حاضر در چارچوب تحقیقات توصیفی- تحلیلی قرار دارد که هدف آن، بررسی و نقد مبانی انسانشناختی فروید بود. یافتهها: در دیدگاه انسانشناختی فروید و تطبیق آن با دیدگاه انسانشناختی امام سجاد(ع) در صحیفۀ سجادیه، نکات اختلافی قابل ملاحظهای به چشم میخورد که مبیّن اشراف حضرت(ع) بر سرشت انسان و وقوف بر فطرت است. نکاتی چون: برتری داشتن جنبۀ وجودی انسان و ارزشمندی او، لزوم توجه به دو ساحتی بودن شخصیت انسان، مزیت جنبههای اخلاقی و صاحب اختیار بودن او و سرانجام، هدفمندی انسان در ساختار زندگیاش، مباحثی است که در صحیفۀ سجادیه به چشم میخورد. نتیجهگیری: در مقام تطبیق نظریات فروید با سخنان امام سجاد(ع) نقدهای اساسی بر آرای فروید وجود دارد؛ زیرا فروید تلاش دارد انسان را در غرایز خلاصه کند و این بر خلاف آموزههای پیرامون ماهیت انسان در صحیفۀ سجادیه است.
