رویکرد فقیهان به ملازمه میان حد وحرمت در جرم انگاری مصرف مسکرات
نویسندگان
1 دانشیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استادیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران (نویسنده مسئول)
doi
10.22075/feqh.2024.32709.3789چکیده
رابطۀ میان حدّ و حرمت در احکام جزایی اسلام به ویژه در جرم شرب مسکر، موجب اختلاف نظر میان فقیهان امامیه شده است. گروهی از فقها میان حدّ و حرمت قائل به ملازمهاند. به نظر ایشان شارع برای مسکر مجازات حدّی قائل است و مصرف هر مسکری هرچند غیر خمر باشد گرچه موجب مستی نگردد به علّت اینکه عنوان حرمت دارد موجب ثبوت حدّ است. اما از منظر دیگر فقیهان - که میتوان آن را دیدگاه گروهی از معاصران دانست - ملازمه ای میان حدّ و حرمت وجود ندارد؛ در نتیجه، مصرف هر مورد مسکرات که حرام باشد لزوماً منجرّ به ثبوت حدّ نخواهد شد بلکه در برخی موارد، عروض مستی در ثبوت حدّ مورد نظر است. این پژوهش باروش تحلیلی - توصیفی ضمن بیان ادله دو نظریه فوق، نظر مقرون به صواب را مطرح و از آن دفاع می کند. آثار دیدگاه عدم ملازمه در ثابت نبودن حدّ برای طیف گسترده ای از مسکرات، توجه به ملاک سکرآوری و مستی و همراهی با قاعده درأ و برخی اصول حقوقی مانند تفسیر به نفع متّهم است.