مقایسه سیستمهای مغزیرفتاری، سبکهای تصمیمگیری و تنظیمشناختی هیجان در بزرگسالان با و بدون نشانگان نقص توجه بیش فعالی
نویسندگان
1 استاد تمام گروه روانشناسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2 کارشناسارشد روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
3 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.22070/cpap.2024.18306.1429چکیده
مقدمه: اختلال نقص توجه - بیشفعالی در بزرگسالان دارای تبعات منفی بسیاری برای فرد و جامعه است. از این رو شناسایی عوامل مرتبط با این اختلال حایز اهمیت است. هدف پژوهش حاضر، مقایسة سیستمهای مغزی رفتاری، تصمیمگیری و تنظیمشناختیهیجان در بزرگسالان با و بدون نشانگان نقص توجه - بیشفعالی بود.روش: طرح پژوهش، علی مقایسهای بود. جامعة پژوهش حاضر دانشجویان دانشگاه گیلان بود که نمونهای با حجم 320 نفر (120 نفر دارای نشانگان و 200 نفر بدون نشانگان)، به روش نمونهگیری در دسترس از بین آنها انتخاب شد. ابزارهای پژوهشی مورد استفاده شامل، فرم کوتاه مقیاس خودسنجی بیشفعالی و نقص توجه بزرگسالان سازمان بهداشت جهانی (ASRS)، پرسشنامة سیستمهای مغزی/رفتاری (BAS-BIS)، پرسشنامة سبکهای عمومی تصمیمگیری (GDMS) و فرم کوتاه پرسشنامة تنظیمشناختی هیجانی (CERQ) بود. دادههای پژوهش از طریق تحلیل واریانس یک و چند متغیرخ و به وسیله نرمافزار SPSS.16 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.نتایج: یافتهها نشان داد، بین بزرگسالان با و بدون نشانگان نقص توجه - بیشفعالی از نظر سیستم فعالسازی و سیستم بازداری رفتاری تفاوت معنیدار وجود ندارد. اما، بین دو گروه از نظر مؤلفههای عقلانی، شهودی، وابستگی، آنی و اجتنابی تصمیمگیری شناختی تفاوت معنیدار وجود داشت. همچنین، راهبردهای سازشنایافته تنظیم هیجانی در بزرگسالان با نشانگان نقص توجه - بیشفعالی بیشتر از بزرگسالان بدون نشانگان نقص توجه - بیشفعالی است؛ اما راهبردهای سازش یافته تنظیم هیجانی در بزرگسالان با و بدون نشانگان نقص توجه - بیشفعالی برابر است.بحث و نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش شواهدی برای آسیبشناسی روانی نشانگان نقص توجه - بیشفعالی بزرگسالان فراهم آورده و نشاندهندة نقش متغیرهای شناختی در این اختلال است. این یافتهها بیان میکند، سبکهای تصمیمگیری و تنظیمشناختی هیجان از متغیرهای تأثیرگذار بر نشانگان نقص توجه - بیش فعالی بزرگسالان است. بر این اساس آموزشهای روانشناختی میتواند در جهت تعدیل این ویژگیهای و همچنین نشانگان نقص توجه - بیش فعالی بزرگسالان استفاده شود.