اولویتبندی محورهای مناسب برای احداث سد زیرزمینی در حوضۀ آبخیز دوستبیگلو
نویسندگان
1 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشجوی دکتری آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
3 کارشناس ارشد آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
10.22059/jphgr.2016.60834چکیده
مدیریت منابع آب در مناطق خشک و نیمهخشک برای تأمین نیاز آبی ساکنان از اهمیت بسیاری برخوردار است. احداث سدهای زیرزمینی در این مناطق یکی از روشهای مدیریتی است. حوضة آبخیز دوستبیگلو در استان اردبیل با دارابودن مساحت 7461 کیلومتر مربع در اقلیم نیمهخشک کشور واقع شده است. در این تحقیق برای تعیین اولیة مناطق مستعد احداث سد زیرزمینی از روشهای منطق بولین و منطق فازی استفاده شد. بدین منظور، از معیارهای توپوگرافی، زمینشناسی، کاربری اراضی، گسل، و قنات در این روشها استفاده شد. نقشههای بهدستآمده نشان داد مناطق جنوب شرقی و شمال غربی حوضه برای احداث سد زیرزمینی بدون محدودیتاند. پس از تعیین مناطق مستعد، با توجه به نقشههای تهیهشده، 36 محور مناسب برای احداث سد زیرزمینی در تنگههای مناسب انتخاب شد و با درنظرگرفتن معیارهای اصلی محور سد، مخزن سد، آب،و اقتصادی- اجتماعی با استفاده از روش AHPمحورهای انتخابی اولویتبندی شد. نرخ سازگاری برای روش AHPمعادل 03/0 بهدست آمد که پذیرفتنی است. نتایج اولویتبندی سدهای انتخابی در این مناطق نشان داد که معیار اصلی آب بهترتیب با وزن 11/0 و 104/0 برای زیرمعیارهای کمّیت و کیفیت آب اهمیت فراوانی در اولویتبندی محورهای انتخابی دارد.