کشف روندهای فعلی و شناسایی مسیرهای پژوهشی آینده در علوم اعصاب

نویسندگان

1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

3 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22070/rsci.2025.20132.1788
چکیده

هدف: هدف این پژوهش، شناسایی ساختار مفهومی پژوهش‌های مرتبط با علوم اعصاب در پایگاه کلاریویت آنلیتیکس و کشف زیرحوزه‌ها و ابعاد مهم مفهوم است.روش‌شناسی: این پژوهش با استفاده از روش‌های کتاب‌سنجی و تحلیل هم‌رخدادی واژگان انجام‌شده است. تعداد 19701 مدرک در بازة زمانی 1985 تا 2024 از پایگاه کلاریویت آنلیتیکس استخراج گردید تا روند پژوهش‌های مرتبط با علوم اعصاب بررسی شود. از تحلیل خوشه‌ای و نمودار راهبردی برای ترسیم ساختار مفهومی پژوهش‌های حوزة علوم اعصاب استفاده‌شده است. داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای تخصصی بیب اکسل، ووس ویور و یوسی‌آی‌نت پردازش شدند.یافته‌ها: تحلیل داده‌های پژوهش نشان داد که مفاهیم مرتبط با علوم اعصاب، بیماری آلزایمر و آسیب‌شناسی عصبی از بیشترین فراوانی برخوردارند. یافته‌های تحلیل خوشه‌ای نشان داد که مفاهیم این حوزه در شش خوشه، ناقل عصبی (عصب رسانا)، اختلالات عصب‌شناختی، عصب‌شناسی شناختی، اتصالات عصبی، بازاریابی عصبی، و درد و اختلالات عصبی رشدی. یافته‌ها همچنین نشان داد که خوشه اتصالات عصبی، یکی از حوزه‌های نوظهور در پژوهش‌های علوم اعصاب به شمار می‌رود.نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان ‌داد که علوم اعصاب، به‌عنوان حوزه‌ای پویا و بین‌رشته‌ای، ظرفیت بالایی برای توسعه پژوهش‌های آینده در زمینه‌های مختلف دارد. همچنین نتایج نشان داد که خوشه‌های اختلالات عصب‌شناختی (2) و عصب‌شناسی شناختی (3) از موضوعات محوری در حوزة علوم اعصاب محسوب می‌شوند.