کاربرد مدل CA-Markov در پیشبینی پویایی ساختار سرزمین مناطق حفاظتشده (مطالعلۀ موردی: منطقۀ حفاظتشدۀ دیزمار)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامهریزی محیط زیست دانشگاه تهران
2 دکتری برنامهریزی محیط زیست دانشگاه تهران
doi
10.22059/jphgr.2016.60836چکیده
بررسی تغییرات پویای کاربری و پوشش زمین مناطق حفاظتشده در مدیریت و پایداری اکوسیستمهای طبیعی اهمیت بسزایی دارد. هدف از این تحقیق بررسی تغییرات کاربری و پوشش زمین منطقة حفاظتشدة دیزمار در گذشته و، به تبع آن، پیشبینی الگوی فضایی ساختار سرزمین در آیندة نزدیک است. بدین منظور، نقشههای کاربری زمین برای سالهای 1989، 2000، و 2013 با استفاده از فنون دورسنجی از تصاویر ماهوارهای TM، ETM+، و OLI استخراج شد. مدل تلفیقی CA-Markov به منظور پیشبینی تغییرات آتی در سال 2037 بهکار گرفته شد. صحت مدل پیشبینی با مقایسة نقشة کاربری شبیهسازیشده و واقعی سال 2013 از طریق محاسبة ضریب کاپا ارزیابی شد؛ مقدار همة آمارههای کاپا بالای 9/0 بهدست آمد؛ این مقدار مبیّن اعتبار نتایج مدلسازی است. نتایج نشاندهندة کاهش 11173.36 هکتاری مساحت جنگلها در برابر افزایش 10200.8 و 972.55 هکتاری زمینهای بایر (مرتع) و کشاورزی از سال 1989 تا 2013 است. در صورت تغییرنیافتنِ برنامههای حفاظتی و مدیریتی در منطقه، این روند تغییرات در آینده ادامه خواهد داشت و بسیاری از پهنههای ارزشمند جنگلهای باقیمانده از بین خواهد رفت. نتایج این تحقیق در بازنگری رهیافتهای مدیریتی و حفاظتی منطقه مؤثر است و سیاستگذاران و برنامهریزان را به سمت حفاظت پایدارتر منطقه سوق دهد.