اثر سیاست پولی بر سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی در ایران
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده پولی و بانکی ، تهران، ایران
doi
10.22034/ecoj.2025.67074.3423چکیده
یکی از مهمترین مکانیسمهای انتقال پولی که از سمت عرضه، اقتصاد را متاثر میکند، کانال سرمایه در گردش است. با توجه به وجود سرکوب مالی در بازار پول ایران (تعیین دستوری نرخ سود بانکی که در بیشتر دورهها پایینتر از تورم است) پاسخ به این سوال که آیا این مکانیسم در اقتصاد ایران فعال هست یا خیر اهمیت زیادی دارد. برای این منظور با استفاده از اطلاعات سالانه ۳۵۶ شرکت بورسی در بازه ۱۳۸۳ تا ۱۴۰۲ و بکارگیری روش برآورد پانل پویای GMM اثر متغیرهای پولی (نرخ سود بانکی و رشد نقدینگی) بر سرمایه در گردش بنگاهها مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس نتایج برآورد شده نرخ سود بانکی اثر منفی و معنیدار بر سرمایه در گردش بنگاهها دارد و رشد نقدینگی اثر معنیداری ندارد. همچنین تفکیک نسبت سرمایه در گردش عملیاتی به دو جز نسبت موجودی انبار و نسبت اعتبارات تجاری نشان میدهد که نرخ سود بانکی تنها از طریق نسبت اعتبارات تجاری اثر منفی بر کل نسبت سرمایه در گردش عملیاتی دارد. همچنین یافتهها نشان داد که اثر نرخ سود بانکی در تمام بنگاهها یکسان نیست و در شرکتهای کوچکتر و درجه اهرمی بالاتر قویتر است. بهعلاوه سرمایه در گردش شرکتهایی که سهم نهادههای وارداتی در آنها قابل توجه است تحت تاثیر نرخ سود بانکی نیستند. با توجه به نتایج پیشنهاد میشود عوارض جانبی منفی افزایش نرخ سود بانکی که به شکل کاهش عرضه اقتصاد میتواند ظاهر شود توسط سیاستگذار در نظر گرفته شود.
