تکامل، رشد و بلوغ شبکه موضوعی در حوزه سوگیری استنادی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران،

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی گرایش مدیریت اطلاعات، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

3 استاد مدعو، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

doi
10.22070/rsci.2024.18862.1720
چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر نگاشت و تحلیل شبکه‌ای هم‌واژگانی در حوزة سوگیری استنادی و بررسی تکامل، رشد و بلوغ خوشه‌­های موضوعی این حوزه است.روش‌شناسی: این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش جمع‌آوری داده اسنادی است که با تکنیک هم­رخدادی واژگان و با رویکرد علم‌­سنجی انجام‌شده است. جامعة پژوهش کلیه کلیدواژه‌های استخراج‌شده از تمامی اسنادی است که طی سال‌های 1965 تا 2024 به زبان انگلیسی در پایگاه وب‌آوساینس نمایه شده است. برای مصورسازی از نرم­افزار «وی.او.اس.ویوئر»، برنامه R و بیبلیوشاینی، رابط مبتنی بر وب کتابخانه بیبلیومتریکس، استفاده شد.یافته‌ها: بیشترین فراوانی تولیدات علمی مربوط به دسته­بندی موضوعی «پزشکی عمومی داخلی» و «علم کتابداری و علم اطلاعات» است. آمریکا در رتبه اول انتشار و سپس کشورهای انگلستان، چین، کانادا و استرالیا قرار دارند. تعداد مدارک در بازة زمانی 2016 تا 2022 افزایش‌یافته است. مطالعاتی که در سال 2022 منتشرشده‌اند، وزن و اهمیت بیشتری در شبکه دارند.نتیجه‌گیری: خوشه‌­های حاصل از هم‌­رخدادی حاوی 7 خوشه است. خوشه­‌های با مضامین «کتاب‌سنجی»، «تحلیل استنادی» و «تحلیل کتابشناختی»، «استناد»، «نرم­افزار سایت اسپیس» خوشه‌های مرکزی اما نابالغ و توسعه‌نیافته هستند. خوشه‌­های «زن»، «متا آنالیز» و «مرور نظام­‌مند» موضوعات محوری به شمار نمی­‌آیند، اما به‌خوبی توسعه‌یافته‌اند.