فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف مقاله حاضر، شناسایی سرآمدان جهان در حوزة «مرجعیت علمی» و تبیین حیطه‌هایی است که در سطح بین‌المللی در کسب مرجعیت علمی مورد تأکید قرارگرفته است.روش‌شناسی: روش پژوهش، از نوع کاربردی و با رویکرد علم‌سنجی بوده است. موضوع پژوهش ترسیم نقشه‌های علمی حوزة مرجعیت علمی مبتنی بر 482 رکورد پایگاه استنادی وب‌آوساینس، بین سال‌های 1981-2023 بود. برای تجزیه‌وتحلیل جامعة آماری از نرم‌افزار اکسل، یوسی نت و ویس ویور استفاده شد.یافته‌ها: نقشة علمی ارائه‌شده در مقاله بر اساس تحلیل هم‌واژگانی 46 موضوع در 10 خوشه ترسیم شد. موضوعات مرجعیت علمی، تغییرات آب و هوایی، علوم پایه، فناوری نانو، اعتماد، استانداردسازی بیشترین پیوند را بین مفاهیم نقشه ایجاد کرده‌اند. حوزه‌های کار مرزی، سلامت عمومی، ژنتیک، علم شهروندی و تغییرات آب‌وهوا جزء حوزه‌های نابالغ نقشه مرجعیت علمی شناخته شدند و آن‌گونه که شایسته است دانشمندان این حوزه‌ها نتوانسته‌اند اعتماد عمومی را نسبت به خود جلب کنند، ریسک ادراکی، فهم عمومی از علم و ارتباطات علمی مفاهیم نزدیک به هسته مرجعیت علمی در نقشه چگالی بودند؛ بنابراین، دانشمندان برای توفیق و تحقق مرجعیت علمی در حوزة دانشی خود باید از این سه چالش عبور کنند. دانشگاه‌ها با سهم 92 درصدی از تولید علم، محل اصلی تبدیل‌شدن کشورها به مرجع علمی محسوب می‌شوند.نتیجه‌گیری: یکی از موانع بحران کنونی اقتدار علمی، عدم مهارت دانشمندان در نحوة ارتباط با مخاطبان غیرعلمی علاقه‌مند به حوزة دانشی آن‌ها شناخته شد. اعتماد عمومی به علم و دانشمندان برای موفقیت در کسب مرجعیت علمی ضروری است. در چنین شرایطی برای درک هنجارهای ارتباطی با یکدیگر در هر دو طرف (عموم و دانشمندان) برگزاری دوره‌های مهارت افزایی در این زمینه، از سوی متولیان پیشنهاد می‌شود.