ترسیم ساختار مفهومی حوزة دانش کارآفرینی در ایران: تحلیل هم واژگانی

نویسندگان

1 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 استادیار گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشگاه رازی. کرمانشاه. ایران.

doi
10.22070/rsci.2024.18889.1721
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر ترسیم و تحلیل ساختار مفهومی دانش حوزة کارآفرینی در ایران است.روش‌شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی است و با استفاده از فنون­ علم­سنجی (تحلیل هم‌واژگانی، خوشه­بندی اطلاعات و تحلیل شبکة مفهومی) انجام‌شده است. جامعة پژوهش شامل تمام مقاله­های حوزة کارآفرینی در مجلات داخلی از سال 1373 تا مهرماه 1402 است. ابزارهای پژوهش شامل نرم‌افزارهای حوزة علم‌سنجی مانند راور ماتریس، یوسی.­آی­.نت، نت‌دراو، ووس و­یوور است.یافته‌ها: یافته‌ها حاکی از آن است در دو دهة اخیر پژوهش­های این حوزه رشد چشم‌گیری داشته است و پژوهشگران زیادی در تولیدات علمی آن نقش داشته‌اند. نتایج مربوط به تحلیل هم­واژگانی نشان داد بیش از 3 هزار مفهوم در حوزة پژوهش‌های کارآفرینی در ایران مطرح‌شده و مفاهیم «کارآفرینی سازمانی»، «آموزش کارآفرینی» و «نوآوری» بیشترین فراوانی را در بین کلیة مفاهیم داشته است. همچنین زوج­های مفهومی «کارآفرینی سازمانی- فرهنگ‌سازمانی»، «کارآفرینی سازمانی- نوآوری»، «کارآفرینی سازمانی- مدیریت دانش»، «نوآوری- خلاقیت» و «کارآفرینی روستایی- توسعة روستایی» بیشترین هم­رخدادی را داشته‌اند. علاوه بر آن، 30 مفهوم مانند «ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ اجتماعی، ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ گرایی و ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ دانشگاهی...» به‌عنوان مفاهیم نوظهور در پژوهش‌های این حوزه در دهة اخیر شناسایی شدند. نتایج خوشه­بندی نشان داد دانش این حوزه در ایران از 7 خوشه اصلی تشکیل می­شود. تجزیه‌وتحلیل نقشه­های مفهومی حاکی از آن است مفاهیم این حوزه روابط مفهومی زیادی با هم دارند و تراکم شبکه برابر با عدد 2671.0 بوده که شبکة­ نسبتاً متراکمی است.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش تصویر کلانی از مباحث مطرح‌شده در پژوهش­های این حوزه را ارائه داد. به‌طور خاص؛ مفاهیم و خوشه‌های دانش کارآفرینی در ایران بر اساس مقالات این حوزه با آنچه در سطح جهانی هست، فاصله چندانی ندارد و پژوهشگران ایرانی نیز حوزه‌های مستعد کارآفرینی را در پژوهش‌های خود موردتوجه قرار داده‌اند. همچنین با توجه به عدد تراکم شبکه، مفاهیم در ارتباط قابل قبولی با هم هستند و در پژوهش‌های کارآفرینی نوعی همگرایی مفهومی وجود دارد.