ترسیم ساختار فکری مقالات علمی کووید 19 در ایران: یک مطالعة علم‌سنجی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علم‌سنجی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

3 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.22070/rsci.2024.18786.1714
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل علم‌سنجی و ترسیم ساختار فکری مفاهیم مقالات علمی پژوهشگران ایران در حوزة بیماری کووید 19 در پایگاه استنادی وب‌آوساینس بود.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع تحلیل محتوای متن است که با فنون رایج مطالعات علم‌سنجی و با بهره‌گیری از تحلیل هم‌واژگانی و خوشه‌بندی انجام‌شده است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی 10963 مقاله علمی مرتبط با حوزة کووید 19 در وب‌آوساینس توسط محققان ایرانی است. برای تجزیه‌وتحلیل و آماده‌سازی داده‌ها و همچنین ترسیم نقشه‌ها، از نرم‌افزارهای راورپریمپ، اس.پی.اس.اس، یو.سی.آی، نت و نت­دراو استفاده‌شده است.یافته‌ها: خوشه‌بندی موضوعی مطالعات کووید 19 عبارت‌اند از: کووید 19 و فشارهای روانی، سلامت روان و کیفیت زندگی پرستاران و کارکنان بهداشت و درمان، رعایت بهداشت و انجام فعالیت‌های بدنی، اثر سلول‌های بنیادی مزانشیمی بر تعدیل سیستم ایمنی در کووید 19، بیماری‌های عفونی تنفسی، آزمون‌های تشخیص بیماری کووید 19 و درمان‌های ضدویروسی، کاربرد نانو ذرات در تولید واکسن کرونا، بررسی ساختار مولکولی ویروس کرونا از طریق شبیه‌سازی دینامیک مولکولی، تشخیص کرونا با هوش مصنوعی، مراقبت‌های ویژه از سالمندان مبتلابه بیماری‌های کرونیک، اختلالات کلیوی در بیماران مبتلابه کووید 19، پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های عفونی حاد تنفسی در گروه‌های حساس جامعه و عوارض کووید 19 بر دستگاه عصبی مرکزی.نتیجه‌گیری: تدوین سیاست­‌های علمی و پیشبرد طرح‌­ها و برنامه­‌های راهبردی در مواجه با بیماری­‌های جدید همانند کووید 19، مستلزم برخورداری از اطلاعات جامع و دقیق کشورها و پژوهشگران دانشگاهی است. فعالیت­‌های پژوهشگران پزشکی ایران در دوران شیوع کووید 19 موجب شکل­‌گیری مطالعات در مرزهای دانش این بیماری نوظهور بوده است. بااین‌وجود لازم است به‌منظور دستیابی به آخرین دستاوردهای علمی و مشارکت در شبکه علمی جهانی کووید 19 در بین پژوهشگران و همچنین مراکز علمی و پژوهشی کشور با توجه به لزوم هم­‌افزایی آنان در این زمینه توجه بیشتری صورت گیرد.