ترسیم ساختار دانش مطالعات حوزه سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری با استفاده از تحلیلهای هم رخدادی واژگان
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت و مهندسی کسبوکار، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران.
2 کاندیدای دکترای سیاستگذاری علم و فناوری، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران.
doi
10.22070/rsci.2024.18091.1686چکیده
هدف: این پژوهش باهدف ترسیم و تحلیل شبکه هم رخدادی واژگان تولیدات علمی حوزه سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری انجامشده است.روششناسی: پژوهش حاضر، نوعی مطالعه توصیفی است که با استفاده از شاخصهای علمسنجی، روشهای اسنادی و تحلیل شبکههای اجتماعی انجامشده است. جامعه پژوهش شامل 3868 مقاله پژوهشی و مروری است که طی سالهای 1969 - 2023 با موضوع سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری در پایگاه استنادی وبآوساینس نمایه شده است.یافتهها: شبکه همواژگانی حوزه سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری از پنج خوشه توسعه پایدار، سلامت عمومی، تغییرات آب و هوایی، حمایت دولت و مشارکت عمومی تشکیلشده است. موضوعاتی چون کووید 19، ابر داده، توسعه پایدار، علم داده، رسانههای اجتماعی، دانش شهروندی، اقتصاد مدور، شهرنشینی، انتقال انرژی و انتشار گاز دیاکسید کربن در پنج سال اخیر موردتوجه قرار گرفتند.نتیجهگیری: فرآیند سیاستگذاری برای علم و فناوری بسیار پیچیده است و عوامل مختلفی مانند شرایط جهانی، چالشها، تحولات، روندها و ملاحظات جغرافیایی در این پیچیدگی نقش دارند. برای پیشبرد اهداف توسعه پایدار، سیاستهای علم و فناوری باید نوآوری و کارآفرینی را در اولویت قرار دهند. سلامت بخش مهم اقتصادی است که نهتنها بهطور مستقیم بر رشد اقتصادی تأثیر میگذارد، بلکه در توسعه سایر بخشها نیز مؤثر است. علم، فناوری و نوآوری با کمک به تدوین و اجرای سیاستها و قوانین مرتبط با تغییرات آبوهوا، نقش حیاتی در توسعه پایدار ایفا میکنند. دولت یک بازیگر کلیدی در سیاستگذاری علم و فناوری است، بهویژه در کشورهای درحالتوسعه، جایی که آنها با استفاده از ابزارهای سیاست با اولویتهای کشور همسو میشوند. در این زمینه مشارکت عمومی در سیاستگذاری علم و فناوری، جامعه را قادر میسازد تا تأثیر مستقیمی بر سیاستگذاری و تصمیمگیری داشته باشند.
