ارزیابی اثربخشی طرح های توسعه شهری تهران (مطالعه موردی: پارک دانشجو تهران)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 استادیار گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
چکیده
هر فرمی در فضا به مثابه یک کالبد، محمل آثار متنوع غیرکالبدی و پیامدهای متعدد اجتماعی-اقتصادی است. در این میان، فضاهای عمومی بهویژه پارکها و بوستانهای شهری به عنوان طرحهای توسعه شهری اثربخشی بسیار متنوعی در ساختار شهری دارند. این پژوهش با هدف ارزیابی میزان اثربخشی پارک دانشجو به عنوان یک نمونه از پروژه توسعه شهری تهران بر اساس نظر شهروندان انجام شده است. نوع پژوهش اکتشافی-تحلیلی است. برای گردآوری اطلاعات از روشهای اسنادی و میدانی شامل؛ شامل مشاهده مستقیم، مصاحبه و پرسشنامه استفاده شده است. حجم نمونه با توجه به فرمول کوکران 95 نفر تعیین شده است. تحلیل دادهها به کمک آزمونهای T تک نمونهای، فریدمن و ANOVA صورت گرفته است. یافتههای پژوهش نشان داده است که رضایتمندی از پارک به ترتیب شامل؛ مولفههای مربوط به محیطومنظر، کالبدی، اجتماعی، فرهنگی و در آخر اقتصادی-مدیریتی بوده است. در ارزیابی پارک نیز مولفههای مربوط به بعد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی-مدیریتی و فرهنگی به ترتیب بیشترین بازخورد را از نظر شهروندان داشته است. میتوان گفت در ارزیابی انجام شده توسط شهروندان بخش محیطومنظر، بیشتر معطوف به مسائلی نظیر؛ آلودگی بصری- صوتی و وضعیت بهداشتی بوده، همچنین چشمنوازی و زیبایی پارک و ترکیب تئاتر شهر از نقاظ مثبت بودهاند. ارزیابیهای انجام شده در بخش کالبدی، وسعت کوچک پارک از نقاط ضعف بوده در حالیکه دسترسی پارک جایگاه بالایی را داشته است، در بخش اجتماعی تکثر سنی در استفاده از پارک، حضور تئاتر شهر از نقاط قوت طرح بودهاند و در بخش اقتصادی-مدیریتی ارزیابیهای به مراتب نقاظ ضعف بیشتری را آشکار میکند این عوامل بیشتر شامل مدیریت ضعیف و نبود امنیت در پارک بودهاند. در تحلیل فضایی میزان رضایتمندی در پارک بخشهای پیرامونی شامل؛ ورودیهای غربی و شرقی ایستگاه متروی تئاتر شهر که محل تمرکز مشاغل غیررسمی هستند، رضایتمندی کمتری را نشان دادهاند. ارزیابیهای انجام شده تحقیق حاضر در ارتباط با پارک دانشجو نشان داده است که کاستیهای بیشتر معطوف به ساختارهای اجتماعی-سیاسی و مدیریتی حاکم بر فضای پارک بودهاند لذا؛ نقش مدیران شهری از قبل ارزیابی طرحها و پروژههای شهری و ایجاد زیر ساختهای لازم برای حکمرانی مطلوب شهری، ضروری است.