ترسیم ساختار دانش پژوهشهای فارسی حوزه فناوری اطلاعات بین سالهای 1389 - 1398
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22070/rsci.2024.17562.1661چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل و ترسیم نقشههای علمی مقالات نمایه شده حوزه فناوری اطلاعات در پایگاه نمایه استنادی علوم ایران (آی.اس.سی) طی سالهای 1389 - 1398 است.روششناسی: این پژوهش از نوع کاربردی است که با استفاده از روش های تحلیل همنویسندگی، همواژگانی و تحلیل شبکه اجتماعی انجام گرفت. جامعه آماری 2107 مقاله نمایه شده حوزه فناوری اطلاعات در پایگاه نمایه استنادی علوم ایران است. دادهها از نُه مجله تخصصی نمایه شده حوزه فناوری اطلاعات در پایگاه نمایه استنادی علوم ایران و جستجوی کلیدواژهای عبارت «فناوری اطلاعات» در فیلد عنوان صفحه جستجوی مقالات این پایگاه استخراج گردید. برای تجزیهوتحلیل دادهها از نرمافزارهای «بیباکسل»، «ووسویور»،«یوسیآینت» و «اکسل» استفاده شد.یافتهها: میانگین مشارکت نویسندگان به ازای هر مقاله 20.61 درصد بود. «حمید حسنپور» با 20 مقاله و «محمدجواد ولدان زوج» با 19 مقاله پر تولیدترین نویسندگان و «ابوالفضل شاهآبادی» و «منوچهر منطقی» به ترتیب با 49 و 40 استناد به مقالاتشان، پر استنادترین نویسندگان بودند. میانگین تعداد استناد به مقالات کمتر از یک بود. مقالاتی با موضوع «چابکی سازمانی» و «نوآوری باز» پر استنادترین بودند. متوسط تعداد منابع به ازای هر مقاله 8.29 بود. 7.39 درصد مقالات دارای الگوی سهنویسندهای بودند. بزرگترین شبکه همنویسندگی شامل 35 نویسنده بود. «محمدجواد ولدان زوج»، «سپهر قاضی نوری» و «مقصود امیری» به ترتیب برترین نویسندگان حوزه فناوری اطلاعات ازنظر شاخص مرکزیت رتبه، مرکزیت بینابینی و مرکزیت نزدیکی بودند. کلیدواژههای «فناوری اطلاعات و ارتباطات»، «فناوری اطلاعات» و «مدیریت دانش» سه کلیدواژه پرتکرار این حوزه بودند. پرتکرارترین زوج همواژگانی این حوزه، «مدیریت دانش-فناوری اطلاعات» بود. خوشههای موضوعی عبارت بودند از «الگوریتم ژنتیک»، «فناوری اطلاعات»، «توسعه دانشبنیان»، «پژوهش و نوآوری»، «بهرهوری نیروی انسانی»، «آموزش عالی»، «توسعه الکترونیکی» و «مدیریت دانش».نتیجهگیری: لزوم توجه بیشتر به تولید مقالات در موضوعات تخصصی حوزه فناوری اطلاعات جهت ایجاد توازن و انسجام موضوعی احساس میشود. توجه به کیفیت محتوای مقالات هم مفید است.