رابطه بین قربانی شدن قلدری سایبری با خودزنی غیر‌خودکشی و رفتارهای خودکشی نوجوانان: نقش میانجی تنظیم هیجان

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

2 گروه روان شناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

doi
10.22070/cpap.2023.17691.1358
چکیده

مقدمه: خودزنی غیر‌خودکشی و رفتارهای خودکشی جزو مشکلات شایع در بین نوجوانان سرتاسر جهان هستند. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی رابطه بین قربانی شدن قلدری سایبری با خودزنی غیر‌خودکشی و رفتارهای خودکشی نوجوانان با توجه به نقش میانجی تنظیم هیجان بود.روش: این پژوهش از پژوهش‌های بنیادی و توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعة آماری متشکل از تمامی نوجوانان شهر مشهد در سال 1401 بود. نمونه پژوهش شامل 551 نوجوان بود که به‌صورت آنلاین به ابزارهای این پژوهش یعنی سیاهة خود آسیب‌رسانی آگاهانه و تعمدی، پرسشنامة رفتارهای خودکشی تجدیدنظر شده، پرسشنامة تنظیم هیجان و مقیاس قربانی شدن سایبری پاسخ دادند. داده‌های پژوهش با نرم‌افزارهای spss و «لیزرل» و همچنین روش مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند.نتایج: نتایج نشان داد که بین قربانی شدن قلدری سایبری و تنظیم هیجان با خودزنی غیر‌خودکشی و رفتارهای خودکشی رابطه وجود دارد (05/0 >p). مدل نقش میانجی تنظیم هیجان در رابطه بین قربانی شدن قلدری سایبری با خودزنی غیر‌خودکشی و رفتارهای خودکشی نوجوانان از برازش خوبی برخوردار است (96/0 =CFI، 97/0 =NFI، 97/0 =IFI، 93/0 =GFI، 077/0 =RMSEA). اثر غیرمستقیم قربانی شدن قلدری سایبری با میانجی‌گری راهبرد تنظیم هیجان سرکوبی بر رفتارهای خودکشی معنادار است (05/0 =p).بحث و نتیجه‏گیری: نتایج نشان داد که تنظیم هیجان نقش غیرمستقیمی در افزایش اثر قربانی شدن قلدری سایبری بر رفتارهای خودکشی دارد. توجه به این سازه‌ها در حوزه آسیب‌شناسی روانی و تدوین برنامه‌های پیشگیری و مداخله‌ای در مورد آن‌ها می‌تواند مفید باشد.