اعتباریابی و رواسازی شاخص واکنش پذیری عاطفی (ارزیابی تحریکپذیری توسط درمانگر‌)

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 کارشناس ارشد، گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22070/cpap.2023.16105.1225
چکیده

مقدمه: در دوران کودکی یکی از عناصر مهم زمینه‌ساز مشکلات رفتاری و هیجانی خلق‌وخو است. هدف از پژوهش حاضر اعتباریابی و رواسازی شاخص واکنش‌پذیری عاطفی: ارزیابی تحریک‌پذیری توسط درمانگر‌ در شهر مشهد بود.روش: روش پژوهش از نوع پیمایشی بود. جامعة آماری پژوهش شامل 300 نفر از والدین و دانش‌آموزان پسر 8 تا 15 ساله شهر مشهد، مبتلا به اختلال بی‌نظمی خلق اخلال‌گر مراجعه‌کننده به کلینیک‌های روا‌ن‌شناسی و مشاورة فعال در زمینه کودک و نوجوان در شهر مشهد بود که بر اساس مصاحبة‌ بالینی و مصاحبة‌ تشخیصی نیمه ساختاریافته K-SADS-PL (2016) توسط روان‌شناس بالینی تشخیص اختلال بی‌نظمی خلق اخلال‌گر را دریافت نموده که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه واکنش‌پذیری عاطفی بالینی (ارزیابی تحریک‌پذیری) پاسخ دادند.نتایج: جهت بررسی پایایی با استفاده از نرم‌افزار SPSS به روش آمیخته (کیفی ـ کمی) از روش همسانی درونی به‌ شیوة آلفای کرونباخ و بازآزمایی وجهت بررسی روایی سازه از نرم‌افزار Lisrel از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و جهت بررسی روایی همگرا از روش شاخص روایی همگرا (AVE)‌ استفاده شد. مقادیر آلفای کرونباخ برای کل ارزیابی بالینی واکنش‌پذیری عاطفی برابر با 77/0 و برای خرده‌مقیاس‌های طغیان خلق، خلق‌وخوی تحریک‌پذیر و آسیب‌پذیری به ترتیب 85/0، 63/0، 72/0 و نتایج بازآزمایی برابر با 73/0 به دست آمد. نتایج اجرای تحلیل عاملی تأییدی نیز نشان داد که ساختار 3 عاملی مقیاس ارزیابی بالینی خلق و تحریک‌پذیری از برازش مناسبی برخوردار است. (92/0NFI=،90/0NNFI=، 91/0CFI=، 93/0IFI=، 96/0GFI=،93/0 AGFI=، 059/0 RMSEA=، 127df=، 08/362 X2=، 85/2= X2/df).بحث و نتیجه ‏گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد که پرسشنامة ارزیابی بالینی واکنش‌پذیری عاطفی ابزاری مناسب جهت ارزیابی اختلال بی‌نظمی خلقی اخلال‌گرانه کودکان خواهد بود و ابزاری معتبر و روا در ایران است.