طراحی و اعتباریابی الگوی ارتقاءِ بهزیستی سالمندان بر مبنای تجارب زیسته و بررسی اثربخشی آن بر بهزیستی روانشناختی سالمندان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه مشاوره، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه سنجش و اندازه گیری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
4 دانشیار گروه مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.22070/cpap.2023.17513.1338چکیده
مقدمه: درک مفهوم بهزیستی از دیدگاه سالمندان و مشخص کردن عوامل مهم آن میتواند نقش بسزایی در افزایش کیفیت و رضایت خاطر در دوران سالمندی داشته باشد. هدف پژوهش حاضر «طراحی و اعتبار یابی الگوی ارتقاءِ بهزیستی سالمندان بر مبنای تجارب زیسته و بررسی اثربخشی آن بر بهزیستی روانشناختی سالمندان» بوده است.روش: در این مطالعه از روش پدیدهشناسی توصیفی برای جمعآوری دادهها و از روش «کلایزی» برای تحلیل دادهها در بخش کیفی استفاده شده است. تعداد مشارکتکنندگان بر اساس اشباع نظری بیست سالمند زن و مرد ساکن در استان تهران بود. اطلاعات از طریق مصاحبه عمیق نیمهساختاریافته جمعآوری شد. دادههای به دست آمده برای تبیین عوامل بهزیستی در دوران سالمندی مورد تحلیل قرار گرفت. برنامه حاصلشده از مرحله کیفی جهت ارتقاءِ بهزیستی سالمندان به شش سالمند داوطلب بر اساس طرح تک موردی AB آموزش داده شد و نتایج از طریق پرسشنامه بهزیستی «ریف» مورد بررسی قرار گرفت. تجزیهوتحلیل دادههای کمی در طی روشهای شاخص تغییر پایا، تحلیل دیداری و معناداری بالینی با استفاده از فرمول درصد بهبودی و روشهای ناهمپوش برای مشخص شدن اثربخشی برنامه صورت پذیرفتنتایج: پنج مضمون از یافتهها در بخش کیفی استخراج شد که شامل سرزندگی، سلامتی و پویایی، رشد و غنای فردی، روابط بین فردی، نیرومندی است . تحلیل دادهها نشان داد که برنامه بهزیستی به دست آمده برای چهار نفر از داوطلبین این برنامه دارای اثربخشی است . لازم به ذکر است در طرحهای تکآزمودنی هنگامی پژوهشگر میتواند از احتمال رابطه کاربردی بین متغیر وابسته و مداخله صحبت بکند که این رابطه حداقل برای سه شرکتکننده تکرار شود.بحث و نتیجهگیری: نتایج حاصل از این پژوهش میتواند برای استفاده بسیاری از روانشناسان، مشاوران و متخصصان حوزه سالمندی در زمینه نحوه مشاوره و آموزش سالمندان در برای افزایش بهزیستی سالمندان مورد استفاده قرار بگیرد. علاوه بر آن مسئولین و متولیان امر سالمندی میتوانند با عملی نمودن برنامه بهزیستی سالمندان، بهزیستی را در جامعة سالمندی گسترش بدهند که این امر خود باعث کاهش اثرات نامطلوب پیری و شادابی و نشاط بیشتر در بین آنان میگردد.
