برازش مدل ساختاری رابطه بین سبکهای دلبستگی و طرحوارههای هیجانی با توجه به متغیرهای میانجی نظمجویی هیجانی و انعطافپذیری شناختی با رغبت به ازدواج
نویسندگان
1 استاد تمام گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری روانشناسی بالینی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
3 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22070/cpap.2023.16191.1227چکیده
مقدمه: سبکهای دلبستگی با میزان توانایی در نظمجویی هیجانی و انعطافپذیری شناختی ارتباط دارند؛ بنابراین این فرضیه وجود دارد که رغبت به ازدواج افراد از سبکهای دلبستگی ایمن، اجتنابی و دوسوگرا، و طرحوارههای هیجانی مثبت تأثیر بگیرد و نظمجویی هیجانی و انعطافپذیری نیز در این مورد مهم باشد، به این ترتیب پژوهش حاضر به دنبال بررسی این روابط بود.روش: این مطالعه از نوع طرحهای همبستگی مبتنی بر تحلیل روابط ساختاری (مدلسازی معادلات ساختاری) است. نمونه آماری در این مطالعه 500 نفر از دانشجویان دانشگاه شاهد تهران و فردوسی مشهد در سال تحصیلی 99-1400 بودند. ابزارهای مورد استفاده در این مطالعه شامل پرسشنامههای زیر است: رغبتسنج ازدواج پوراعتماد و همکاران که در سال 1382 ساخته شده است، پرسشنامه نظمجویی هیجانی گراس در سال 2003 ساخته شده است، پرسشنامه طرحوارههای هیجانی لیهی در سال 2012 ساخته شده است، پرسشنامه انعطافپذیری شناختی که دنیس و همکاران 2010 ساختهاند و مقیاس دلبستگی بزرگسالان بشارت که 1386 ساخته شده است. پرسشنامهها از طریق اشتراکگذاری در فضای مجازی تکمیل شدند. در تحلیل یافتههای این مطالعه از روشهای آمار توصیفی با استفاده از نرمافزار SPSS و از ضرایب مسیر بین متغیرهای مدل در نرمافزار لیزرل و سایر شاخصهای برازندگی استفاده شد.نتایج: یافتهها نشان داد که انواع سبکهای دلبستگی میتوانند میزان رغبت به ازدواج را تحت تأثیر قرار دهند. همچنین سبکهای دلبستگی از روابط معناداری با ارزیابی مجددشناختی، سرکوبی هیجانها و انعطافپذیری شناختی برخوردار بودند. از میان طرحوارههای هیجانی نیز فقط طرحواره قابل کنترلبودن هیجانها بهطور معناداری قادر به پیشبینی رغبت به ازدواج بود. در بررسی روابط غیرمستقیم شاهد آن بودیم که تأثیر سبکهای دلبستگی و طرحواره کنترل بر رغبت به ازدواج با ورود متغیرهای میانجی کاهش یافت و بیشترین اثر مربوط به متغیر انعطافپذیری شناختی بود.بحث و نتیجهگیری: یافتههای پژوهش تأثیر سبکهای دلبستگی و طرحوارههای هیجانی را بر میزان رغبت به ازدواج افراد با تکیه بر شیوههای ارزیابی و مدیریت هیجانها و انعطافپذیری شناختی آنها نشان داد. ازاینرو میتوان این متغیرها را در گسترۀ ارتباطات بینفردی و مشکلات روانشناختی در ایجاد و حفظ روابط مؤثر و افزایش تمایل به ازدواج مورد توجه قرار داد.
