بررسی تاثیر سیاستهای پولی و حکمرانی خوب بر توسعه مالی در کشورهای منتخب توسعهیافته و در حال توسعه
نویسندگان
1 استاد، گروه اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، گروه اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
3 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
doi
10.22034/ecoj.2025.66821.3421چکیده
در دنیای پیچیده و پویای امروز، سیستم مالی نقشی حیاتی در پایداری و رشد بخش واقعی اقتصاد جهانی ایفا میکند. درک متقابل میان سیاستگذاریهای کلان و توسعه مالی ـ تجاری اهمیتی حیاتی دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر همزمان متغیرهای کلان اقتصادی، مالی، پولی و نهادی بر اعتبارات داخلی به بخش خصوصی و حجم تجارت خارجی (صادرات و واردات)، به تحلیل این روابط پیچیده پرداخته. برای دستیابی به این هدف، دادههای پانل مربوط به ۱۴ کشور منتخب در طی دوره زمانی ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۲ با استفاده از روش اثرات ثابت (Fixed ffects) مورد تحلیل قرار گرفته. انتخاب این روش به دلیل توانایی آن در کنترل ویژگیهای ناهمگن و ثابت کشورهای نمونه در طول زمان ـ مانند تفاوتهای فرهنگی یا ساختارهای قانونی است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که در مدل توسعه مالی، «کنترل فساد» با ضریب مثب39/0 (سطح معناداری 5%) بیشترین اثر مثبت را بر اعتبارات داخلی به بخش خصوصی داشته و در مقابل، «رشد اقتصادی» با ضریب منفی46/0 (سطح معناداری 0279/0) بیشترین اثر منفی را بر توسعه مالی برجای گذاشته است. همچنین در مدل توسعه تجاری، «رشد اقتصادی» با ضریب مثبت 35/0 (سطح معناداری 0238/0) بهعنوان مهمترین عامل تقویتکننده تجارت خارجی شناسایی شد، در حالی که «پول گسترده» با ضریب منفی 48/0 (سطح معناداری 5%) بیشترین تأثیر منفی را بر توسعه تجاری اعمال کرده یافتهها نشان میدهد که توسعه مالی و توسعه تجاری به طور کلی، نتایج نشان میدهد که توسعه مالی و تجاری در گرو کیفیت حکمرانی، شفافیت نهادی و کارآمدی سیاستهای پولی است؛ بهویژه برای کشورهای در حال توسعه، همافزایی میان اصلاحات نهادی و سیاستهای پولی قاعدهمند شرط اساسی برای تقویت ثبات مالی و ارتقای موقعیت در زنجیره ارزش جهانی محسوب میشود.