مقایسه اثربخشی آموزش روانشناسی مثبتنگر و مصاحبه انگیزشی بر سبک زندگی و سرمایه روانشناختی در افراد مبتلا به دیابت نوع 2
نویسندگان
1 استادیار، گروه روانشناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
2 دکتری تخصصی روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران .
3 استادیار، گروه روان شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
4 رئیس انجمن دیابت ایران، تهران، ایران.
doi
10.22070/cpap.2023.16683.1271چکیده
مقدمه: دیابت یک بیماری مزمن است که به درمان طولانی، مراقبت و اصلاح در شیوه زندگی نیاز دارد. علاوه بر مکانیسمهای زیستی درگیر، عاملی که میتواند در بیماری دیابت اثرگذار باشد، عوامل روانشناختی است؛ بنابراین، هدف مطالعه مقایسه اثربخشی آموزش روانشناسی مثبتنگر و مصاحبه انگیزشی بر سبک زندگی و سرمایه روانشناختی در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 بود.روش: روش پژوهش آزمایشی از نوع پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل 45 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 در شهر تهران مراجعکننده به پژوهشکده غدد درونریز و متابولیسم در سال 1398 بوده که به روش نمونهگیری تصادفی انتخاب و به تصادف در دو گروه آزمایش و کنترل جایدهی شدند. بهمنظور جمعآوری دادهها هم پیشآزمون و هم پسآزمون از پرسشنامه سبک زندگی والکر (1997) و پرسشنامه سرمایه روانشناختی لوتانز (2007) استفاده شد. افراد بهطور تصادفی در سه گروه 15 نفری (دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل) تقسیم شدند، گروه اول برنامه درمانی روانشناسی مثبتنگر (سلیگمن، 2006) که شامل 8 جلسه 60 دقیقهای به شیوۀ گروهی را دریافت کردند، گروه دوم برنامه درمانی مصاحبه انگیزشی (میلر، 1983) 10 جلسه 45 دقیقهای را دریافت کردند اما گروه کنترل، مداخلهای را دریافت نکردند.نتایج: نتایج نشان داد که بین اثربخشی روش روانشناسی مثبتنگر و مصاحبه انگیزشی بر سرمایه روانشناختی و سبک زندگی تفاوت معناداری مشاهده شد (p<0/05). همچنین روش آموزش مصاحبه انگیزشی در خردهمقیاسهای سبک زندگی (تغذیه، ورزش، مسئولیتپذیری در مورد سلامت، مدیریت استرس و خودشکوفایی) در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 مؤثرتر از روش روانشناسی مثبتنگر بود. اما در خردهمقیاس حمایت بینفردی هیچ تفاوت معناداری بین دو رویکرد درمانی وجود نداشت. درضمن روش روانشناسی مثبتنگر بر خردهمقیاسهای سرمایه روانشناختی (خودکارآمدی، امیدواری، تابآوری و خوشبینی) در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 بهطور معناداری مؤثرتر از روش مصاحبه انگیزشی بود (p<0/05).بحث و نتیجه گیری: با توجه به نتایج بهدستآمده روش روانشناسی مثبتنگر و مصاحبه انگیزشی به بهبود کیفیت سبک زندگی و سرمایه روانشناختی افراد مبتلا به دیابت نوع 2 بینجامد. پیشنهاد میشود در مراکز مشاوره و مراکز درمانی در مورد افراد مبتلا به دیابت بهعنوان رویکردهای درمانی استفاده شود.
