تاثیر آموزش تاب‌آوری روان‌شناختی بر افکار خودآیند منفی و راهبردهای مقابلة شناختی هیجان در دانشجویان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، واحد تهران مرکز دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه روانشناسی ،دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران

doi
10.22070/cpap.2022.16373.1239
چکیده

مقدمه : در مجموع، استرس یک ویژگی کاملاً شناخته شده تجربة زندگی دانشجویی قلمداد می‌شود. با این وجود، شواهدی کمی پیرامون نقش سازة تاب‌آوری در رویارویی با تجارب استرس‌زا وجود دارد. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش تاب­­آوری روان­شناختی بر افکار خودآیند منفی و راهبردهای مقابلة شناختی دانشجویان انجام شد.روش : در این پژوهش شبه­­تجربی با طرح پیش­آزمون ـ پس­آزمون با گروه کنترل و پیگیری، 30 دانشجوی دانشگاه شهید بهشتی که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند در دو گروه آزمایش و کنترل، قبل و بعد از آموزش به پرسشنامه افکار خودآیند منفی و پرسشنامه راهبردهای نظم­بخشی شناختی هیجان، پاسخ دادند. از طریق 10 جلسه و هر جلسه یک ساعت، برنامه آموزش تاب‌­آوری روان­ شناختی به شیوه گروهی برای گروه آزمایش اجرا شد.نتایج : نتایج روش­های آماری تحلیل کواریانس تک­متغیری و چندمتغیری نشان داد که در کوتاه­مدت و بلندمدت برنامه مداخله­­ای در افزایش راهبردهای انطباقی مقابلة شناختی شامل پذیرش، بازارزیابی مثبت، بازتمرکز مثبت، تمرکز بر برنامه­ریزی و دیدگاه­گیری و کاهش افکار خودآیند منفی و کاهش راهبردهای غیرانطباقی مقابلة شناختی شامل خودسرزنشگری، دگرسرزنشگری، نشخوارگری ذهنی و فاجعه­سازی موثر بود.بحث و نتیجه‏ گیری : نتایج مطالعة حاضر نشان می­ دهد که برنامة آموزش تاب­­آوری روان­شناختی از طریق تقویت راهبردهای تفکر مثبت، راهبردهای انطباقی مدیریت هیجان و همچنین ارتقای مهارت­­های رابطة بین­فردی، در تحقق ایدة مصونیت روانی فراگیران به طور تجربی موثر واقع می­شود.