فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: باتری‌های لیتیوم-یون به‌دلیل چگالی انرژی زیاد، به‌طور گسترده در دستگاه‌های الکترونیکی و وسایل نقلیۀ برقی استفاده می‌شوند. با این‌حال، این فناوری با خطرهای ایمنی زیادی همراه است که در محیط‌های شهری ممکن است عواقب فاجعه‌باری داشته باشد. هدف این پژوهش ارزیابی جامع مخاطرات این باتری‌ها با تمرکز ویژه بر شهر تهران است. روش: این پژوهش توصیفی= تحلیلی با رویکرد ترکیبی (کمّی و کیفی) در دامنۀ زمانی فروردین تا آذر 1403 انجام گرفت و جامعۀ آماری اصلی این پژوهش شهر تهران با جمعیت 7/9 میلیون نفر بوده است. برای مقایسۀ تطبیقی، شهر نیویورک (جمعیت 3/8 میلیون) به‌عنوان نمونۀ بین‌المللی انتخاب شد پایگاه‌های بین‌المللی و داخلی مانند سالنامۀ آماری توسعۀ شهری تهران، SID و Magiran برای جست‌وجوی مقالات و پایان‌نامه‌های مرتبط استفاده شدند. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد که شهر تهران در آستانۀ یک بحران بالقوۀ ایمنی عمومی قرار دارد. ترکیب منحصربه‌فرد تراکم بسیار زیاد (11,800 نفر/کیلومتر مربع در مناطق مسکونی)، فضای مسکونی بسیار محدود (40-25 متر مربع)، رشد سریع تقاضا برای وسایل برقی (9 میلیون موتورسیکلت)، و نبود کامل زیرساخت (صفر ایستگاه شارژ عمومی)، وضعیت بحرانی  و مخاطرات زیست‌محیطی ایجاد کرده است. نتیجه‌گیری: نتیجۀ این پژوهش نشان می‌دهد که ترکیب تراکم زیاد جمعیت، محدودیت فضاهای مسکونی، رشد سریع وسایل برقی و کمبود زیرساخت‌های ایمنی، تهران را در آستانۀ بحرانی جدی در حوزۀ باتری‌های لیتیوم-یون قرار داده است. نوآوری پژوهش در تلفیق تحلیل ریسک بومی با مدل‌های بین‌المللی مدیریت ایمنی (نمونۀ نیویورک) و استفاده از تحلیل هزینه– فایده (CBA) برای ارائۀ مدل بومی مدیریت جامع ایمنی باتری است. نتایج CBA نشان داد که سرمایه‌گذاری ۵,۵۵۰ میلیارد تومان، بازده ۹ تا ۱۹ برابری دارد و اقداماتی مانند آموزش عمومی و ایستگاه‌های شارژ ایمن می‌توانند به‌ترتیب تلفات و حوادث خانگی را تا ۹۵ و ۸۵ درصد کاهش دهند. این یافته‌ها ضرورت اجرای برنامۀ سه‌مرحله‌ای آموزش، توسعۀ زیرساخت و استانداردسازی ملی را برای کاهش مخاطرات و ارتقای ایمنی شهری در تهران برجسته می‌سازد.