نقش پهپادسمپاش در کاهش مخاطرات زیست‌محیطی کشاورزی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشی، مؤسسۀ تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. کرج. ایران

doi
10.22059/jhsci.2026.412588.930
چکیده

سمپاش‌های رایج برای مهار آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز دارای مشکلاتی مانند مصرف زیاد آب و سم هستند و مخاطرات زیادی برای سلامت انسان و محیط زیست به‌ وجود می‌آورند. در سال‌های اخیر، پهپاد سمپاش به‌عنوان روش نوین سمپاشی مطرح شده و قابلیت‌های خوبی را برای سمپاشی نشان داده است. اهداف: هدف از این پژوهش، ارزیابی پهپاد سمپاش از نظر آلودگی زیست‌محیطی و مقایسۀ آن با سه سمپاش رایج شامل سمپاش توربینی پشت‌تراکتوری، سمپاش بوم‌دار پشت‌تراکتوری و سمپاش لانس‌دار پشت تراکتوری است. روش: پارامترهایی مانند مقدار آب و سم مصرفی، کیفیت سمپاشی، مقدار هدررفت آب و سم، لنگی کار و تلفات محصول در روش‌های مختلف سمپاشی اندازه‌گیری و نتایج با هم مقایسه شد. یافته‌ها: مقدار محلول مصرفی سمپاش‌های توربینی، بوم‌دار و لانس‌دار به‌ترتیب 17، 16 و 25 برابر محلول مصرفی پهپاد سمپاش بود. سمپاش بوم‌دار بیشترین بازده مزرعه‌ای و پهپاد سمپاش بیشترین ضریب کیفیت پاشش را داشت. پهپاد سمپاش کمترین مقدار مصرف و تلفات سم و آب و سمپاش لانس‌دار بیشترین مقدار مصرف و تلفات سم و آب را داشت. سمپاش‌های بوم‌دار و لانس‌دار سبب لهیدگی محصول و آسیب 85/3 و 45/4 درصدی به سطح محصول شدند. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، کاربرد پهپاد سمپاش به‌دلیل مصرف سم کمتر و آلودگی زیست‌محیطی کمتر برای سمپاشی توصیه شده و سمپاشی با سمپاش لانس‌دار به‌دلیل مصرف زیاد آب و سم و تلفات وارد بر محصول به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود.