همبستگی بین رتبه‌بندی دانشگاه‌ها به دو روش کتاب‌سنجی محض و داوری غنی‌شده با کتاب‌سنجی: نمونه مورد مطالعه نظام تعالی پژوهش انگلیس و نظام‌های رتبه‌بندی معتبر جهانی

نویسندگان

1 استاد، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز.

2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه شیراز.

3 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس.

doi
10.22070/rsci.2020.5836.1437
چکیده

هدف: برخی رتبه‌بندی‌های دانشگاهی مانند چارچوب تعالی پژوهش (رف)، برای دستیابی به کیفیت بالاتر، از روش داوری استفاده می‌کنند. بااین‌حال، کارایی این روش پایین است. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی میزان هم‌گرایی نتایج رتبه‌بندی‌های دارای رویکرد متفاوت به داوری، همبستگی نمره‌های دانشگاه‌های انگلیس را در «رف» و سامانه‌های رتبه‌بندی معتبر لایدن، شانگهای، کیو-اس و تایمز بررسی می‌کند. روش‌شناسی: پژوهش حاضر، به روش اسنادی با رویکرد تحلیل محتوای کمی انجام شده است. داده‌ها به روش سرشماری گردآوری و با تحلیل همبستگی و رگرسیون تحلیل شده‌اند.                   یافته‌ها: قوت همبستگی نمره دانشگاه‌ها در «رف» با «تایمز» و «کیو-اس» قوی، با «شانگهای» متوسط و با ابعاد «لایدن» از ضعیف تا قوی است. نمره کل در «کیو-اس» متأثر از گرایش پزشکی است. تأثیر گرایش موضوعی بر نمره در برخی ابعاد سامانه لایدن مشاهده می‌شود.                   نتیجه‌گیری: رتبه‌بندی مبتنی بر داوری غنی‌شده با کتاب‌سنجی، هم‌گرایی قوی و درنتیجه مشابهت بالایی را با روش مبتنی بر تلفیق کتاب‌سنجی با آمار عملکردی و نظرسنجی نشان می‌دهد. اما تلفیق کتاب‌سنجی با آمار عملکردی صرف مشابهت متوسطی با آن دارد و نمی‌تواند جایگزین آن شود. تأثیر گرایش موضوعی بر نتایج رتبه‌بندی، کاربرد این نتایج برای مقایسه دانشگاه‌های دارای پوشش موضوعی متفاوت را به چالش می‌کشد.